SAAF-Ryan Crocker, Zalmay Halilzad’ın ABD’nin Birleşmiş Milletler daimi temsilcisi olarak atanmasından sonra Saddam’ın devrilmesinin ardından Irak’a atanan üçüncü ABD büyükelçisi oluyor.
Ryan Crocker 1949 yılında Washington’da doğdu, çocukluk ve gençlik yıllarını ailesiyle birlikte ABD hava kuvvetlerine bağlı bir üste geçirdi.
ABD’de başladığı tahsil hayatına Fas, Kanada ve Türkiye’de sürdürdü. 1971 yılında 22 yaşında İngiliz Dili bölümünden mezun olan Crocker, ABD Dışişleri Bakanlığı’nda göreve başladı. Bir yıl Farsça öğrenimi gördükten sonra 1972 yılında Konsolos yardımcısı olarak İran’ın Hürremşehr kentinde göreve başladı.
1974-1976 yılları arasında Katar’daki ABD Büyükelçiliğinde ekonomik ilişkilerden sorumlu görevli olarak çalışan Crocker, bu görevinden sonra ABD’ye dönerek 20 ay Arapça eğitimi aldı. Corcker’e yakın çevreler, onun Ürdün’de kaldığı sıralarda bulunduğu aşiretler arasında Arapçanın muhtelif lehçelerini de öğrendiğini belirtiyor.
Zalmay Halilzad’ın yerine Irak Büyükelçiliği’ne atanan Crocker, Irak’ta ilk defa görev yapmıyor; o 1978-1981 yılları arasında da ABD’nin Irak büyükelçiliğinde ekonomik ilişkilerden sorumlu konsolos olarak görev yaptı.
İsrail’in Lübnan’ı işgal ettiği 1982 yılında ABD’nin Lübnan Büyükelçiliğinde siyasi işlerden sorumlu konsolos olarak görev yapan Crocker, 1983 yılında ABD’nin Lübnan Büyükelçiliği’ne düzenlenen bombalı saldırıdan yara almadan kurtulmuştu.
1984 yılında ABD Dışişleri Bakanlığı’nın isteği üzerine Washington’a dönen Crocker, Princeton Üniversitesi’nde Yakındoğu ülkeleri alanında ihtisas yaptı.
1987-1990 yılları arasında ABD’nin Kahire Büyükelçiliğinde siyasi danışman olarak görev yapan Crocker, Irak’ın Kuveyt’i işgal ettiği 1990 yılında, Körfez’e müdahale için düzenlenen askeri saldırının ABD Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki yöneticiliğine geçici olarak atandı.
Bu görevinden sonra Lübnan’a Büyükelçi olarak atanan Crocker, 1993 yılına kadar Lübnan Büyükelçisi, 1994 yılından sonra da Kuveyt Büyükelçisi olarak görev yaptı.
1998-2001 yılları arasında ABD’nin Suriye Büyükelçisi olarak görev yapan Crocker, 2002 yılının ocak ve nisan aylarında Afganistan’da bulundu ve ABD’nin Afganistan Büyükelçiliği’ni yeniden kurma görevini üstlendi.
ABD’nin Irak’ı işgal ettiği ve Paul Bremer’i sivil yönetici olarak tayin ettiği dönemde de Crocker, 2003 yılının mayıs ve ağustos aylarında Irak’ta bulundu.
Irak’ta kaldığı dört ay içerisinde Paul Bremer’in birçok uygulamasına karşı çıkan Crocker, 2001-2003 yılları arasında ABD Dışişleri Bakanlığı’nda Yakındoğu işlerinden sorumlu danışman olarak görev yaptı.
2004 yılında Pakistan Büyükelçisi olarak atanan Crocker, Zalmay Halilzad’ın yerine Irak büyükelçisi olarak tayin edilinceye kadar İslamabat’ta bulundu.
Elindeki işleri dikkatli ve çabuk bitirmesiyle ve verdiği kesin kararlarla tanınan Crocker’in Irak’ta da Behrem Salih, İyad Allavi ve Ahmet Çelebi gibi Kürt ve liberal liderlerle yakın ilişkide olduğu; ama şimdiye kadar İslami siyasi gruplarla temasının olmadığı bildiriliyor.
Crocker’e yakın çevreler, ABD Başkanı Bush’un görüşlerine yakın görüşler taşıyan Crocker’ın Bush’un yeni stratejisini uygulamaya çalışacağını belirtiyorlar.
Afganistan’daki ve Pakistan’daki görevlerinden dolayı el-Kaide’yi de yakından tanıdığı belirtilen Crocker’in Arapça ve Farsçayı çok iyi derecede bildiği, Ortadoğu ülkelerinin kültürlerine yakından aşina olduğu bildiriliyor.
