HABERLER    ANALİZLER
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
12/05/2011 tarihinde, 00:57 saatinde eklendi
İran devrimi yakın mı?
Avi Yesawich / Yediot Ahronot

YDH- Avi Yesawich, İsrail’de yayımlanan Yediot Ahronot gazetesinde yayımlanan makalesinde Arap ülkelerinde yaşanan rejim değişikliği süreçlerinin İran’da da yaşanacağını öne sürüyor.

YDH- Avi Yesawich, İsrail’de yayımlanan Yediot Ahronot gazetesinde yayımlanan makalesinde Arap ülkelerinde yaşanan rejim değişikliği süreçlerinin İran’da da yaşanacağını öne sürüyor.

 

Arap rejimlerinin devrildiği gibi, muhtemelen İran halkı da yakında aynısını yapmayı amaçlayacak.

 

Bölgedeki Arap rejimlerinin çöküşünü izlerken çoğu İranlının nasıl hissettiğini, insan ancak hayal edebilir.

 

Şimdiye dek, Tunus, Mısır ve Yemen’in halkları (görünüşte) kendi gaddar ve baskıcı diktatörlüklerinden azat oldular. Libya iç savaşın ortasında, Suriye’deki protestolarsa, Beşşar Esed’in kendi halkını kanlı ve manyakça bastırışından itiş gücü alarak hâlihazırda tam gaz devam ediyor. Bahreyn’de de gösteriler bitmek bilmiyor.

 

Oysa bölgede öne çıkan milletlerden biri, iki yıl önce kendi sokaklarındaki kitlesel eylemleriyle Arap devrimine esin vermekten en azından kısmen kesinlikle sorumlu olan biri, şaşırtıcı şekilde sessiz kaldı: İran.

 

İran’ın durumu irkiltici şekilde ironik. 13 Haziran 2009’da, yüz binlerce İranlı, İran’daki belli başlı halk merkezlerine akın ederek 1979 İslam Devrimi’nden beri görülmemiş bir tutku ve iştiyak hissi sergiledi. Muhtelif siyasi, dini ve etnik kökenlerden gelen bu İranlılar, anlamlı bir soruya cevap taleplerinde birlik oldular: “Oyum nerede?”

 

Fakat rejim süratle ve acımasızca cevap vererek çoğunluğu barışçıl, şiddet kullanmayan eylemcileri bastırdı, sonucu ise düzinelerce ölüm ve yüzlerce masum yaralı oldu. Gösterilerin başlamasından 18 ay kadar sonra, İranlılar bastırılmış Arap komşularının otoriter rejimlere karşı kalabalık, büyük oranda başarılı isyanlar başlatırken bakıp seyrettiler.

 

İranlı bir meslektaşımla bir müzakere esnasında, devam eden Ortadoğu hengâmesi konusunda İranlıların çoğunluğunun nasıl hissettiğini sordum. Çoğu İranlının, Arap komşularının yılların zulüm ve baskısından kurtulup beklenmedik özgürlüğü güvence altına aldıklarını seyrederken onlara gıpta ettiklerini söyledi. Onun hemşerileri Arap milletlerinin başarılarından neşe duysa ve onları desteklese de, dediğine göre, İranlılar teokratik rejimlerinin demir pençesinden muzdarip kalmaya devam ediyorlar.

 

“Elbette canımız sıkkın,” diye ekledi, “ironi duygusu nerdeyse tahammül edilmez.”

 

Meslektaşım ayrıca, çoğu İranlının İran hükümetinin böylesi yerel girişimlerin tümünü sistematik olarak ezerken Arap devletlerini desteklemesindeki aşikâr ikiyüzlülüğüyle dalga geçmeden edemediğini de iğneleyici bir şekilde söyledi. Hakikaten bu acı ironi, tahammül etmesi ağır bir yük olsa gerek. Lakin İran halkının dirençli olduğuna ve değişim umutlarının muazzam meşakkat karşısında bile kararlı kaldığına temin etti beni.

 

Önce Suriye, sonra İran

Rejimin düşüşünün propagandasında askeriyenin tarafsız veya hatta aktif bir rol oynadığı Mısır, Tunus ve Yemen’in aksine, İran ve Suriye’de ordu aygıtı insanlık dışı emirleri infaz etmede hiçbir sıkıntı duymuyor.

 

Siyasi elitler vatandaşının halk iradesinden bariz bir şekilde kopuk ve özgürlük için haykıran masum erkekleri, kadınları ve çocukları katletmek için cebir kullanmakta sıfır tereddüt gösteriyor. Yine de, bu protestolar kritik kitle noktasına vardı ve arzulanan sonuçlara ulaşılana kadar da dağılacak gibi gözükmüyorlar.

 

Suriye rejimi muhtemelen Arap dünyasında en baskıcı olanı, belki İran’dan bile daha bedhah. Şimdiye dek, çoğunluğu Sünnilerden oluşan fakat Alevi elit tarafından hükmedilen Suriye ordusu, mümkün olan her fırsatta cinayet ve şiddete başvurarak, Esed’in emirlerine uymada istikrar gösterdi. Lakin Esed’in rejimindeki çatlaklar genişliyor ve yakında da gemiyi yüzdürmek imkânsız olacak.

 

Yüzlerce Baas Partisi üyesi ve din adamları son günlerde Suriye kasabalarındaki kıyımı protesto etmek için istifa etti ve askerden firarların sayısı artmakta.

 

Suriye rejiminin çöküşü İran için bölgedeki en önemli müttefiklerinden birinin kaybıyla sonuçlanarak bir felaket olacaktır. İran ve Hizbullah ajanlarının Suriye’de gösterileri şiddetle bastırmasında Esed’e yardımcı olmaya çalıştıklarına dair çeşitli raporlar bunu doğruluyor. Karşılığında, “Ne İran ne Hizbullah” sloganları Suriye sokaklarında sıklıkla duyuluyor.

 

Bu arada, uluslar arası kınamalar yerkürenin her yanından akın ediyor ve STK’lar ve insan hakları grupları, Deraa, Homs, Lazkiye, Halep ve diğer belediyelerdeki kitlesel medeni hak ihlallerindeki çirkinliği avaz avaz haykırıyorlar.

 

Suriye, İran’ın Arap dünyasına giden köprüsü görevini görüyor ve Esed’in düşüşü, İran’ın yalnızca dış politikası için değil, iç istikrarı için de güçlü çatallanmalar yaratabilir. Tahran rejimine yönelik memnuniyetsizlik ve sabırsızlık duyguları iltihaplanmakta ve her an patlamaya meyilli.

 

İranlılar, kültürlü, çeşitli, zeki ve fevkalade gururlu bir ulus. Nüfusun bir kısmı şu anki hükümetten açıkça hayal kırıklığı duyuyor, belki şimdi her zamankinden daha fazla. Etraflarındaki neredeyse bütün belli başlı Arap hükümetleri halk ayaklanmalarıyla düşerken, İran halkı gaddarlıktan azat oluşlarını çağırmanın sıra dışı imkânı yanlarından geçip giderken boş boş dikilecek mi?

 

Arap baharı yakında Yeşil Hareket’e hayat soluğu vererek 2009 eylemlerinin ruhunu yeniden yakalama ve yaklaşık iki yıl önce başlayan dönüşümü tamamlama ilhamını sağlayabilir. Meşhur İranlı-Kanadalı gazeteci Maziar Bahari’nin ifade ettiği gibi, “İslam Cumhuriyeti, ismi dışında tamamen yok olalı çok oldu. Hamanei bunu daha bilmiyor gibi işte.”

 

Avi Yesawich, şu an Tel Aviv Üniversitesi’nde Çatışma Çözümü ve Meditasyon’da master yapmaktadır. Cornell Üniversitesi mezunu, İsrail ordusunda eski muharebe eri ve İsrail ordusu aktivizm websitesi www.friendasoldier.com da yazardır.

 

Çeviren: İkbal Zeynep Dursunoğlu

 

Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış
Diğer İlgili Başlıklar
Arhangelsk’te patlama. Gerçekte ne oldu? 19-08-2019 tarihinde eklendi
İran ve Amerika arasında savaş çıkarsa… 16-06-2019 tarihinde eklendi
Türkiye ve Rusya: İdlib’de neler oluyor? 14-06-2019 tarihinde eklendi
Geçen hafta Balkanlar: Kosova’da neler oldu? 04-06-2019 tarihinde eklendi
Bızov’un makalesi için okuma notları ve bazı değiniler 08-05-2019 tarihinde eklendi
Putin dönemine dair bir analiz 08-05-2019 tarihinde eklendi
Yalan, provokasyon, bombardıman: Yugoslavya’nın yok edilişinin kısa tarihi 30-03-2019 tarihinde eklendi
Rusya: Sermaye ve iktidar arasındaki açı 09-03-2019 tarihinde eklendi
“Rubio için, Çavuşesku hakkında” 26-02-2019 tarihinde eklendi
“Liberalizm: Rusya’yı yok etme teorisi” 19-02-2019 tarihinde eklendi
Güncel
23:53 (14.04.2019)
İsrail Kanal-12 TV: Birleşik Arap Emirlikleri uçakları ve subayları ile İsrail hava kuvvetleri Yunanistan'da ortak askeri tatbikat yaptı.
23:36 (25.03.2019)
İsrail kabinesi, ateşkesi reddetti, Gazze'ye yönelik saldırıların sürdüğünü açıkladı.
22:44 (25.03.2019)
SANA: Terörist gruplar, Halep'in el-Cedide mahallesine roket saldırısı yaptı.
22:22 (25.03.2019)
El Kuds: İşgalci rejim uçakları Cibaliya'nın doğusunu vurdu.
22:11 (25.03.2019)
El Hades: Halk Cephesi: İsrail bombardımanı, ateşkes ilan edildikten sonra durdu.
22:06 (25.03.2019)
El Cezire: İsrail Han Yunus'un batısındaki balıkçı limanına hava saldırısı yaptı.
21:50 (25.03.2019)
Direniş Grupları Ortak Operasyon Odası: Mısır'ın çabaları ile ateşkes anlaşması gece saat 10'da başlayor.
21:42 (25.03.2019)
El Cezire: Filistin Sağlık Bakanlığı: İsrail'in Gazze'nin kuzeyini hedef alan saldırısında 3 Filistinli yaralandı.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
İdlib için ‘yeni bir sayfa’ mümkün
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım