ABD ile Venezuela arasındaki görüşmeler kapsamında Chevron’a tanınan özel lisansın genişletilmesinin, petrol ihracatının “Washington’un denetimi altında” artırılmasını hedeflediği bildirildi.
YDH- Reuters’a konuşan ve görüşmelere yakın dört kaynağa göre, ABD’li enerji şirketi Chevron, Venezuela’daki faaliyet lisansını genişletmek amacıyla ABD hükümetiyle müzakereler yürütüyor.
Görüşmelerin, Venezuela ham petrolünün Chevron’un kendi rafinerilerine ve potansiyel olarak diğer küresel alıcılara ihracatını artırmayı hedeflediği belirtildi.
Kaynaklar, perşembe günü Reuters’a yaptıkları açıklamada, bu temasların Washington’un Caracas’a yönelik politikasında “daha geniş kapsamlı bir yön değişikliğine” işaret ettiğini aktardı.
Buna göre ABD ve Venezuela yetkilileri, Venezuela’dan ABD’ye “50 milyon varile kadar petrol tedarik edilmesini” öngören bir düzenleme üzerinde müzakereleri ilerletiyor. Lisansın genişletilmesi halinde Chevron’un, yaptırımların sıkılaştırılmasından önce “günlük 250 bin varile kadar ulaşan” önceki ihracat seviyelerine yeniden dönmesinin mümkün olacağı ifade edildi.
Yaptırımlar altında tek yetkili ABD şirketi
Chevron, ABD yaptırımlarından muaf tutulan bir lisans kapsamında Venezuela’da faaliyet göstermesine izin verilen tek ABD’li büyük petrol şirketi olmayı sürdürüyor.
Reuters’ın haberine göre, lisansın genişletilmesi durumunda Chevron’un, daha önce ticari ilişkiler yürüttüğü bazı şirketlere yeniden Venezuela petrolü tedarik edebileceği, bu şirketler arasında “Hindistan’daki bir rafinerinin de bulunduğu” ve söz konusu firmaların Caracas’ta sevkiyatların yeniden başlamasına ilişkin temaslar yürüttüğü bildirildi.
Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD ile petrol ihracatına ilişkin müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini duyurdu. Şirket, görüşülen şartların halihazırda Chevron için geçerli olan düzenlemelerle “büyük ölçüde örtüştüğünü” kaydetti.
“Yasal, şeffaf ve ticari” çerçeve vurgusu
PDVSA tarafından yayımlanan açıklamada sürecin, “yasal, şeffaf ve her iki taraf için de faydalı, tamamen ticari işlemler temelinde” yürütüldüğü vurgulandı. PDVSA yönetim kurulu üyesi bir yetkili de şirketin petrolünü “piyasa fiyatları üzerinden satmayı” beklediğini ifade etti.
Haberde, ABD’li yetkililerin Venezuela petrolünden elde edilecek gelirlerin, “ABD denetiminde bir mütevelli yapı üzerinden” yönetileceğini ve bu gelirlerin Venezuela’ya ABD menşeli mal ve ürünlerin tedarik edilmesinde kullanılmasının planlandığını belirttiği aktarıldı. Bu mekanizmanın, “mevcut tek taraflı yaptırımlar rejimiyle uyumu korurken sınırlı ticari etkileşime izin vermeyi” amaçladığı kaydedildi.
Trump döneminde sıkılaştırılan yaptırımlar
Reuters’a göre Trump yönetimi, daha önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya baskı uygulamak amacıyla yaptırımları sertleştirmişti. Temmuz ayında Washington, Chevron’un lisansına ek kısıtlamalar getirerek ABD’ye yönelik ham petrol ihracatını “yaklaşık günlük 100 bin varil seviyesine” düşürmüştü.
Aynı kısıtlamalar kapsamında PDVSA’nın, Chevron’un ihracatlarından “doğrudan herhangi bir gelir elde etmesinin” de engellendiği belirtildi. Buna karşılık, gündemdeki lisans genişlemesinin yalnızca Chevron’un ihracat hacmini eski seviyelerine çıkarmakla kalmayacağı, aynı zamanda yaptırımlar öncesinde yaygın olan şekilde ABD dışındaki varış noktalarına da sevkiyata izin vereceği ifade edildi.
Ambargo sürerken açık denizde el koyma
Haberde, müzakerelere rağmen ABD’nin Venezuela’ya yönelik petrol ambargosunu sürdürdüğü vurgulandı. Bu çerçevede çarşamba günü ABD makamlarının, Atlantik Okyanusu’nda Venezuela ile bağlantılı iki tankere açık denizde el koyduğu aktarıldı.
Chevron’un daha geniş çaplı ham petrol ihracatına yeniden başlaması ihtimali, şirketin eski ticaret ortakları arasında da ilgi uyandırmış durumda. Kaynaklar, Hindistan’dan firmaların da aralarında bulunduğu bazı önceki alıcıların, Venezuela limanlarından yapılabilecek gelecekteki yüklemeler hakkında şimdiden bilgi talep ettiğini söyledi.
Bu ilginin, ABD kısıtlamalarının daha fazla gevşetilmesine ve müzakere edilen yeni ihracat çerçevelerinin uluslararası alanda kabul görmesine bağlı olarak, Venezuela’nın küresel petrol tedarik zincirindeki rolünün yeniden canlanabileceğine işaret ettiği değerlendirildi.
Diğer ABD şirketleri gündemde
Reuters’ın aktardığına göre ABD’li yetkililer, Chevron’un yanı sıra başka enerji şirketlerini de Venezuela’nın ihracat operasyonlarına dahil etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda daha önce PDVSA’nın müşterisi olan Valero Energy’nin yanı sıra, yaklaşık yirmi yıl önce Venezuela’daki varlıklarına el konulan Exxon Mobil ve ConocoPhillips’in de isimleri geçiyor.
Reuters’a konuşan üç ayrı sektör kaynağı, bu şirketlerin olası katılımının Caracas ile Washington arasındaki müzakerelerde gerilim yarattığını belirtti.
ABD Hazine Bakanlığı sözcüsü ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “belirli lisanslar veya lisans başvuruları hakkında yorum yapmadıklarını”, ancak “ABD Hazine Bakanlığı’nın, Başkan Trump’ın Venezuela halkı adına yürüttüğü çabalara tam destek verdiğini” ifade etti.
