ABD Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi liderliğin, Başkan Donald Trump’ın gümrük vergisi rejimini hedef alan ani oylamaları engelleme çabalarından vazgeçmesiyle birlikte Washington’da siyasi tansiyon yükseliyor.
YDH - ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi rejimine yönelik itirazlar, Temsilciler Meclisi'nin gündemine oturmaya hazırlanıyor.
Demokratlar ve vergi politikalarına şüpheyle yaklaşan Cumhuriyetçi üyeler, Cumhuriyetçiler için bir "sadakat testi" niteliği taşıyacak ani oylamaları başlatma fırsatını yakaladı.
The Hill gazetesinin aktardığına göre Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi liderlik, Trump’ın gümrük vergisi rejiminin büyük bir bölümünü uygulamak için kullandığı ulusal acil durum yetkisini iptal etmeye yönelik oylamaları engelleyen yasağı 31 Ocak sonrasına uzatmadı.
Bu karar, Şubat ayında Meclis çalışmalarına geri dönüldüğünde, herhangi bir üyenin liderliği devre dışı bırakarak bu konuda zorunlu bir oylama talep edebileceği anlamına geliyor.
Demokratlar, söz konusu adımı atmak için gerekli yasal hazırlıkları tamamladıklarını ve fırsat doğar doğmaz tasarıları gündeme getireceklerini bildirdi.
Ilımlı Cumhuriyetçilerin isyanı liderliğe geri adım attırdı
Bu stratejik geri çekilme, Cumhuriyetçi liderliğin, Eylül ayında mini bir isyan başlatan ılımlı Cumhuriyetçilerin gümrük vergileri konusundaki hoşnutsuzluğunu dindirememesinin ardından geldi.
Söz konusu grup, o dönemde yasağın süresini iki ay kısaltarak önemli bir taviz koparmıştı.
Liderliğin yasağı yeniden uzatma girişimi, hükümetin finansmanını sağlamak ve kısmi kapanmayı önlemek için gerekli olan usul oylamasını tehlikeye atma riskini taşıyordu.
Eylül ayındaki isyanda yer alan Kaliforniya Temsilcisi Kevin Kiley, yasağın uzatılması durumunda usul kuralı lehinde oy kullanmayacağını açıkça ifade etmişti.
Grubun bir diğer üyesi olan Nebraska Temsilcisi Don Bacon, liderlerin oylamaları daha fazla engellemeye çalışmamasından memnuniyet duyduğunu belirtti.
Bacon, "Başkan, acil durum gümrük yetkilerini tamamen kötüye kullanıyor ve onu kendi eylemlerinden korumaya devam edemeyiz" değerlendirmesinde bulundu.
"Cumhuriyetçileri bir arada tutacağız"
Trump’ın gümrük vergilerinin yasallığına ilişkin Yüksek Mahkemenin beklenen kararı, Temsilciler Meclisi2ndeki olası oylamanın seyrini ve Cumhuriyetçilerin tavrını etkileyebilir.
Fakat mevcut tablo, hiçbir üyesini kaybetme lüksü bulunmayan çok dar bir çoğunluğu yöneten Meclis Başkanı Mike Johnson için ciddi bir siyasi risk oluşturuyor.
Tüm bunlara rağmen iyimserliğini koruyan Johnson, Cumhuriyetçileri herhangi bir iptal girişimi karşısında bir arada tutabileceğine inandığını söyledi.
Johnson, "Partimizdeki herkesin, Başkan'ın ekonomi üzerindeki ilerlemesine engel olmak istemediği kanaatindeyim. Bu nedenle elindeki tüm araçları kullanmasına izin vermemiz gerekiyor; bu sürece müdahale etmek gibi bir niyetimiz olduğunu sanmıyorum" dedi.
Johnson ayrıca, Trump’ın Anayasa’nın II. Maddesi kapsamındaki yetkilerini etkili bir şekilde kullandığını ve I. Madde organı olan Kongre’nin buna müdahale etmesi için bir neden görmediğini savundu.
Anayasal yetki tartışması: "Karar mercii Kongre olmalı"
Trump’ın gümrük vergilerini eleştirenler, bu vergilerin yalnızca ABD’li işletmelere ve tüketicilere zarar vermediğini, aynı zamanda anayasal bir yetki aşımı olduğunu savunuyor.
Bir kesim, "Vergi ve Gümrük Vergileri" belirleme yetkisinin Anayasa'nın II. Maddesi uyarınca Başkana değil, I. Madde uyarınca Kongre'ye ait olduğuna dikkat çekerek, yasama organının bu yetkiyi geri alması gerektiğini vurguluyor.
Anlaşmazlığın teknik boyutu, Trump’ın küresel bazda ve özellikle Çin, Meksika ve Kanada’ya karşı uyguladığı geniş kapsamlı gümrük vergileri için "ulusal acil durum" ilan etmesine dayanıyor.
Ulusal Acil Durumlar Yasası, Kongre'nin bu durumu bir ortak kararname ile iptal edebileceğini öngörüyor ve belirli bir takvim gününden sonra bu süreci hızlandıracak mekanizmalar tanımlıyor.
Cumhuriyetçi liderlik, geçmişte "takvim günü" sayılmasını engelleyen dil oyunlarıyla bu süreci bloke etmişti; ancak 31 Ocak itibarıyla bu koruma kalkanı kalkıyor.
Demokratlar oylama için gün sayıyor
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Kıdemli Üyesi Demokrat Gregory Meeks, Trump’ın gümrük vergilerinin temelini oluşturan ulusal acil durumları sona erdirmek için birden fazla karar tasarısına öncülük ediyor.
Meeks, oylamaları mümkün olan en kısa sürede başlatmayı planladığını açıkladı.
Meeks yaptığı açıklamada, "Cumhuriyetçilerin kuralları esnetmek ve tasarılarımın görüşülmesini geciktirmek için yeterli desteği toplayamamış olmaları, barajın çatlamaya başladığını gösteriyor. Cumhuriyetçiler bilmelidir ki seçmenleri onları izliyor; Trump’ın yasadışı gümrük vergilerini desteklemek için verilen her oy, nihayetinde daha yüksek maliyetler için verilmiş bir oydur" ifadelerini kullandı.
Cumhuriyetçiler Demokratlara katıldı
Senato’da daha önce yapılan oylamalar, bazı Cumhuriyetçilerin gümrük vergilerini durdurmak için Demokratlarla hareket etmeye hazır olduğunu göstermişti.
Ekim ayında Senato, Rand Paul’ün Kanada mallarına uygulanan vergileri sona erdirme tasarısını kabul etmiş; Mitch McConnell, Susan Collins ve Lisa Murkowski gibi isimler Demokratlarla birlikte hareket etmişti.
Fakat Temsilciler Meclisi'ndeki bu gelişme, gümrük vergilerinin kesin olarak sona ereceği anlamına gelmiyor. Meclis ve Senato’dan böyle bir karar çıksa dahi, Başkan Trump’ın bu kararı veto etmesi ve gümrük vergilerinin dayanağı olan ulusal acil durumları yürürlükte tutması bekleniyor.
Gelecek hafta açıklanması beklenen Yüksek Mahkeme kararı ve yaklaşan ara seçimlerin baskısı, Cumhuriyetçiler üzerindeki fiyat artışlarından sorumlu tutulma endişesini artırıyor.
