Lübnan ve Suriye’deki yeni geçici yönetim, aylar süren müzakerelerin ardından Lübnan hapishanelerindeki Suriyeli mahkûmların iadesini öngören kritik bir yargı protokolü üzerinde mutabakata vardı.
YDH- Suriye’de Şam yönetiminin düşmesi ve Hayat Tahrir eş-Şam (HTŞ) öncülüğündeki geçici yönetimin iktidara gelmesinin üzerinden geçen bir yıllık sürecin ardından, Lübnan ile diplomatik ilişkilerde en kritik eşik aşılıyor.
Lübnan Başbakan Yardımcısı Tarık Mitri, Lübnan hapishanelerindeki Suriyeli tutuklu ve mahkûmların iadesini düzenleyen kapsamlı bir yargı anlaşması taslağını Bakanlar Kurulu’na sundu.
Geçici yönetim ile yabancı güçler arasındaki diplomatik trafiğin dokuzuncu, Lübnan ile yürütülen mahkûm pazarlığının ise beşinci ayında hazırlanan taslak, Lübnan Adalet ve Dışişleri Bakanlıklarından onay aldı.
Suriye tarafının "koşulsuz tahliye" talebine karşılık Lübnan’ın "ağır suçlular" hassasiyeti, hazırlanan aşamalı çözüm planıyla giderildi.
El-Ahbar tarafından ele geçirilen protokol metnine göre, iade süreci şu temel esaslara dayanacak:
-
10 yıl şartı: Cinayet veya tecavüz suçlarından hüküm giyenler, ancak Lübnan’da en az 10 yıl hapis yatmış olmaları kaydıyla iade edilebilecek.
-
Vatandaşlık esası: Mahkûm, hüküm giydiği ülkenin değil, iade edileceği ülkenin vatandaşı olmak zorunda.
-
Rıza ilkesi: Nakil işlemi için mahkûmun veya yasal temsilcisinin yazılı onayı şart koşuluyor.
-
Mağdur hakları: Mahkûmların iadesi, maktul yakınlarının veya mağdurların mali hak taleplerini engellemeyecek.
Anlaşma, onaylanmasının ardından üç ay içinde yürürlüğe girecek. İade edilen mahkûmlar, kalan cezalarını Suriye’de çekecek ancak infaz süreleri Suriye yasalarına göre yeniden hesaplanabilecek.
Ayrıca metin, ölüm cezasına çarptırılmış kişilerin iadesine olanak tanırken, bu cezanın alıcı devlet tarafından infaz edilmemesi şartını koşuyor.
İki ülke Adalet Bakanlıklarını "merkezi makam" olarak belirleyen protokol; egemenlik, eşitlik ve iç işlerine karışmama ilkeleri üzerine kuruldu. Anlaşma uyarınca masraflar, mahkûmu teslim alan "Varış Ülkesi" tarafından karşılanacak.
Taslak, Lübnan Başbakan Yardımcısı Mitri’nin, Suriye yönetimiyle sağladığı mutabakat sayesinde kabine içindeki görüş ayrılıklarını aşması bakımından siyasi bir başarı olarak değerlendiriliyor.
