Haziran ayındaki savaştan sonra ilk kez Umman’da bir araya gelen ABD ve İran heyetleri, bölgesel askeri gerilimin gölgesinde sekiz saatlik bir nükleer müzakere yürüttü.
YDH- Axios'un İsrailli muhabiri Barak Ravid'in haberine göre, Amerika Birleşik Devletleri ve İran, uzun bir aranın ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleştirilen nükleer müzakerelerin ilk turunu tamamladı.
Umman Dışişleri Bakanı Bedir Hamed el-Buseydi’nin başat arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, yerel saatle 10.00’da başlayıp 18.00 sularında sona erdi.
Cuma günü başlayan ve yaklaşık sekiz saat süren görüşmelerin ardından her iki ülke yetkilileri de diplomatik temasların önümüzdeki günlerde sürdürülmesinin beklendiğini ifade etti.
ARKA PLAN: Trump'tan İran'daki teröristlere: Kurumları ele geçirin; yardımımız geliyor
ARKA PLAN: ABD'den bölgedeki bir müttefikine 'İran'da rejim değişikliğine hazırlan' mesajı
Geçtiğimiz Haziran ayında yaşanan 12 günlük savaşın ardından iki ülke arasındaki ilk doğrudan temas olma özelliği taşıyan bu müzakereler, oldukça kritik bir konjonktürde gerçekleşiyor.
Ravid'e göre, Körfez’deki ABD askeri varlığının tahkim edildiği ve Trump’ın, hızlı bir uzlaşı sağlanamaması durumunda askeri müdahale seçeneğini işaret ettiği bir dönemde, Maskat’taki bu buluşma bölgesel istikrar açısından hayati bir önem taşıyor.
ABD heyetinde Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner ile CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper yer alırken; İran tarafını Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet temsil etti.
Bölge ülkelerinin yoğun diplomatik çabaları sayesinde, savaş riskini düşürmek amacıyla gerçekleştirilen bu görüşmelerin iptalin eşiğinden döndüğü öğrenildi.
Görüşmelerin ardından açıklama yapan Ummanlı Bakan el-Buseydi, müzakereleri "oldukça ciddi" olarak nitelendirirken, her iki tarafın da bakış açılarını netleştirerek ilerleme sağlanabilecek alanları belirlediğini kaydetti.
İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise görüşmelerin pozitif bir atmosferde geçtiğini vurguladı; ancak müzakerelerin "tehditlerden uzak ve sakin bir ortamda" sürmesi gerektiğinin altını çizdi.
Müzakerelerin kapsamı konusunda ise taraflar arasında belirgin bir strateji farkı göze çarpıyor.
ABD tarafı nükleer başlığın yanı sıra füze programı ve bölgesel vekil güçleri de kapsayan geniş bir ajanda hedeflerken, Arakçi masada sadece nükleer konunun olduğunu belirterek, "Amerikalılarla başka hiçbir konuyu tartışmıyoruz" dedi.
ARKA PLAN: İran’ın diplomatik iradesi sınandı: Müzakere çerçevesi korunuyor
ARKA PLAN: Tahran’dan net sınır: Washington ile sadece nükleer pazarlık
Öte yandan ABD, İran’ın talebi doğrultusunda görüşmelerin Türkiye yerine Umman’da yapılmasına ve bölgedeki diğer gözlemci ülkelerin dışarıda tutulmasına rıza gösterdi.
İkinci turun birkaç gün içinde gerçekleşmesi beklenirken, Araghchi sürecin devamlılığının başkentlerde yapılacak istişarelere bağlı olduğunu belirtti.
ABD'li yetkililer ise İran'ın tezlerini dinlemek adına format değişikliğini kabul ettiklerini ancak kısa vadede büyük bir kırılma yaşanması konusunda temkinli yaklaştıklarını ifade ediyor.
