İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Gazetecileri Koruma Komitesi’nde, İsrail’e yönelik eleştirel raporların sansürlendiği bildirildi.
YDH – The Electronic, insan hakları ve basın özgürlüğü alanında faaliyet yürüten uluslararası kuruluşlarda, İsrail’e ilişkin rapor ve değerlendirmelerin bastırıldığına yönelik iddiaların arttığını belirtti.
Haberde, bu yöndeki son örneklerin İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Gazetecileri Koruma Komitesi bünyesinde yaşandığı belirtildi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’ndeki istifa
Habere göre, bu ayın başlarında Ömer Şakir, İnsan Hakları İzleme Örgütü’ndeki üst düzey görevinden ayrıldı.
Şakir’in istifasının, kuruluşun İsrail’in Filistinli mültecilerin geri dönüş hakkını reddetmesini “insanlığa karşı suç” olarak tanımlayan bir raporu sansürlemesinin ardından geldiği aktarıldı.
Şakir’in istifa mektubunda, yaklaşık on yıl boyunca İsrail/Filistin direktörü olarak görev yaptıktan sonra, “çalışmaların dürüstlüğüne ve ilkeli raporlamaya olan inancını kaybettiğini” yazdığı ifade edildi.
Gazetecileri Koruma Komitesi’nde benzer iddialar
Haberde, benzer bir sürecin Gazetecileri Koruma Komitesi’nde yaşandığı kaydedildi.
Mevcut ve eski çalışanlar, The Electronic Intifada’ya toplu olarak yaptıkları açıklamada, kurumlarının CEO’su Jodie Ginsberg’in “geçen ağustosta aynı şeyi yaptığını, ancak çalışanların öfkesini yönetmek için daha akıllıca ve daha gizli bir yöntem izlediğini” ifade etti.
Söz konusu kişiler, Ginsberg’in Komite’nin yıllık “Cezasızlık Endeksi”ni iptal etmeye karar verdiğini ve bunun gerekçesinin, “matematiksel verilerin İsrail’i birinci sıraya yerleştirmesi” olduğunu söyledi.
“Cezasızlık Endeksi”nin önemi
2008’den bu yana yayımlanan endeksin, gazetecilere yönelik kasıtlı öldürmelerin cezasız kaldığı ülkeleri ortaya koymayı amaçladığı, her ülkeyi nüfusuna oranla çözülememiş gazeteci cinayetleri üzerinden, on yıllık bir dönem temelinde sıraladığı hatırlatıldı.
Komite’nin mevcut ve eski çalışanları, endeksin “somut bir hesap verebilirlik ölçütü” olduğunu, verilerinin Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi ve UNESCO tarafından güvenilir kabul edilerek sıkça kullanıldığını belirtti.
Haberde, endeksin 2024’te yayımlanan son sürümünde, 2023 verilerine göre, İsrail’in Haiti’nin ardından ikinci sırada yer aldığı aktarıldı.
Buna göre, 2024’ü kapsayacak 2025 endeksinin yayımlanması halinde, Gazze’deki soykırımın ilk tam yılı nedeniyle İsrail’in açık ara birinci sıraya yükseleceği ifade edildi.
Gazeteci ölümleri ve veriler
Gazetecileri Koruma Komitesi’nin kendi veritabanına göre, İsrail’in 2023’te 64, 2024’te 76, 2025’te 51 ve 2026’da şu ana kadar üç gazeteciyi kasıtlı olarak öldürdüğü belirtildi.
Gazze’deki Hükümet Medya Ofisi’nin ise Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında 260 medya çalışanının hayatını kaybettiğini bildirdiği aktarıldı.
Haberde, bu sayının, gazeteciler açısından İsrail saldırılarını “iki dünya savaşı, Vietnam Savaşı, Yugoslavya savaşları ve Afganistan savaşının toplamından daha ölümcül” hale getirdiği kaydedildi.
Bağışçılar ve baskı iddiaları
Komite çalışanları, Ginsberg’in, her yıl Gazetecileri Koruma Komitesi yönetim kurulu, İsrail yanlısı bağışçılar ve İsrail’den gelecek tepkileri göze alamadığı için endeksi iptal ettiğini vurguladı.
The Electronic Intifada, Gazetecileri Koruma Komitesi’nin önemli finansörleri arasında Rupert Murdoch’a ait, İsrail yanlısı yayın kuruluşlarının bulunduğunu aktardı.
Gazetecileri Koruma Komitesi’nde yönetim kurulunda, aralarında The New York Times ile bağlantılı isimlerin de olduğu, ana bağışçılardan birinin ise İsrailli siber güvenlik şirketlerine yatırım yapan Ariel Investments olduğu belirtildi.
Gazetecileri Koruma Komitesi’nin savunması
Gazetecileri Koruma Komitesi ise The Electronic Intifada’ya verdiği yanıtta, bağışçıların İsrail ya da başka ülkelerle ilgili kararlarında herhangi bir rol oynamadığını savundu.
Ginsberg’in ağustosta personele gönderdiği ve The Electronic Intifada tarafından görülen e-postada, “bu yılki Cezasızlık Endeksi’ni yayımlamama” önerisinin dile getirildiği aktarıldı.
Ginsberg’in, endeksin “birçok metodolojik kusuru” olduğunu ileri sürdüğü, ancak bu kusurları ayrıntılandırmadığı kaydedildi.
Haberde, mevcut metodolojinin zaten kasıtlı öldürme olarak doğrulanamayan birçok Filistinli gazetecinin ölümünü kapsam dışı bıraktığına dikkat çekildi.
Endeks yerine “hafif” açıklama
Habere göre, Gazetecileri Koruma Komitesi yönetimi endeksi genişletmek ya da yeniden düzenlemek yerine tamamen kaldırmayı tercih etti. Bunun yerine, “adaletin neden sağlanamadığını göstermek için beş sembolik vakaya” odaklanan kısa bir analiz yayımlandı. Bu metinde, 2022’de İsrail askeri tarafından öldürülen el-Cezire muhabiri Şirin Ebu Akile’nin de yer aldığı belirtildi.
Komite çalışanları, bu yaklaşımın “eşitsiz durumlara eşit ağırlık verdiğini” ve İsrail’in öne çıkmasını engellediğini söyledi.
Ayrıca, endeksin geçmişte geniş medya ilgisi yarattığını, yerine yayımlanan açıklamanın ise “neredeyse hiç yankı uyandırmadığını” ifade etti.
Haberde, Gazetecileri Koruma Komitesi çalışanları arasında bu karar nedeniyle “derin hayal kırıklığı, öfke ve güvensizlik” oluştuğu aktarıldı.
