ABD Başkanı Trump ve Beyaz Saray yetkilileri, beklentilerin üzerinde gelen istihdam ve enflasyon verilerinin ardından Merkez Bankası (Fed) üzerindeki faiz indirimi baskısını yoğunlaştırdı.
YDH - ABD Başkanı Donald Trump ve üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, ekonomideki son iki önemli verinin beklentileri aşmasının ardından Merkez Bankası'na (Fed) faiz oranlarını düşürmesi yönündeki baskıyı artırıyor.
Çalışma Bakanlığı tarafından cuma günü yayımlanan veriler, ocak ayında enflasyonun ekonomistlerin beklentilerinin altına düştüğünü gösterdi.
Bu veri, geçen ay istihdamda beklenmedik bir artış yaşandığını ortaya koyan ocak ayı istihdam raporundan iki gün sonra geldi.
Üst üste gelen bu olumlu ekonomik veriler, bir yılı aşkın süredir istihdam piyasası ve enflasyonun durumu nedeniyle eleştirilere maruz kalan Trump ve Cumhuriyetçiler için kritik bir öneme sahip.
Cuma günü Beyaz Saray’da açıklamalarda bulunan Trump, "Maliyetleri aşağı çektik ve rakamlar şaşırtıcıydı; ancak benim için şaşırtıcı değildi. Enflasyon rakamları çok düştü. Durumu tekrar rayına soktuk" diye konuştu.
Hükümet faiz indirimi için uygun zeminin oluştuğunu belirtiyor
Trump yönetimi yetkilileri, beklenenden iyi gelen istihdam artışı ve düşük enflasyonun birleşiminin, Fed'i başkanın düşük faiz çağrısına uymaya ikna etmesi gerektiğini vurguluyor.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Kush Desai, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) raporunun ardından yaptığı açıklamada, "Enflasyonun düşük ve istikrarlı olmasıyla birlikte Amerika'nın ekonomisi, Fed'in uzun süredir beklenen faiz indirimleri sayesinde daha da hızlanmaya hazır" dedi.
Fed yetkilileri, aralık ayında yayımlanan projeksiyonlara göre bu yıl iki kez faiz indirimi yapmayı planlıyor.
Yeni enflasyon verilerinin ek indirimler için kanıt oluşturabileceği ifade ediliyor.
The Hill gazetesine konuşan Goldman Sachs Asset Management Çoklu Sektör Sabit Getirili Yatırımlar Başkanı Lindsay Rosner, "Güçlü bir ocak ayı verisi korkusunun geride kalması ve TÜFE'nin düşük gelmesiyle, Fed'in 'normalleşme' indirimlerine giden yolu artık daha net görünüyor" değerlendirmesinde bulundu.
Powell ve Trump arasındaki gerilim yeniden tırmanabilir
Uzmanlar, söz konusu indirimlerin Fed'in mart ayındaki bir sonraki politika toplantısından çok sonra gerçekleşebileceğini, bunun da Trump ile Fed Başkanı Jerome Powell arasında yeni bir gerilime yol açabileceğini ifade ediyor.
Rosner, "Bu yolun ne kadar süreceği, Fed'in işgücü piyasasındaki zayıflığa olan hassasiyeti göz önüne alındığında, istihdamın iyileşme belirtileri göstermeye devam edip etmeyeceğine bağlı olacak" dedi.
Para politikasını belirlemekten sorumlu Federal Açık Piyasa Komisyonu (FOMC), 2025 yılında, Trump'ın ilk döneminde istihdam piyasasının teklediği ve enflasyonun Kasım 2024'te yıllık yüzde 2,6 seviyesinde seyrettiği dönemde üç kez faiz indirimine gitmişti.
O dönemde Powell ve Fed yetkilileri, genellikle faiz indirimini tetikleyen iş kaybı tehdidi ile faiz artışını tetikleyen yüksek enflasyon arasındaki dengeyi korumaya çalışıyordu.
Adalet Bakanlığı soruşturması Fed üzerindeki baskıyı derinleştirdi
Fed'in temkinli yaklaşımı, enflasyonun kontrol altında olduğunu savunan Trump ve Beyaz Saray yetkililerinin tepkisini çekmiş; hükümet kanadı Powell'ı ekonomiyi gereksiz yere boğmakla suçlamıştı.
Fed'in yılın üçüncü ardışık faiz indirimini yapmasından iki hafta sonra Adalet Bakanlığı, Fed ve Powell'ın genel merkez binasındaki tadilat süreçlerini yönetimi hakkında cezai bir soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.
Powell ile birlikte çok sayıda eski Fed yetkilisi, siyasetçi ve ekonomist, bu soruşturmayı bankayı daha derin faiz indirimlerine zorlamaya yönelik üstü kapalı bir çaba olarak nitelendirerek kınadı.
Fed, ocak ayındaki son toplantısında faiz oranlarını sabit tutarak, gösterge faiz aralığını yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 arasında bırakma kararı almıştı.
Powell ekonomik verilerin belirleyici olacağını vurguluyor
Toplantı sonrası düzenlenen basın toplantısında Powell, kendisi ve meslektaşlarının faiz oranlarına dokunmamanın "uygun" olduğunu düşündüklerini ifade etti.
İşgücü piyasasının artan işsizlik döneminden sonra "istikrarlı hale geldiğini" belirten Powell, enflasyonun Fed'in yüzde 2'lik yıllık fiyat artışı hedefinin oldukça üzerinde kalmaya devam ettiğini kaydetti.
Powell, "Ekonomi sağlam bir hızla büyüyor, işsizlik oranı genel olarak istikrarlı ve enflasyon bir miktar yüksek seyretmeye devam ediyor. Bu nedenle hedeflerimize bakacağız ve verilerin yolumuzu aydınlatmasına izin vereceğiz" dedi.
Bu hafta yayımlanan ocak ayı verileri, 2026'da bu eğilimlerin tersine dönmeye başladığına dair ilk işaretleri verdi. ABD geçen ay 130 bin istihdam sağlarken, yıllık enflasyon oranı yüzde 2,5'e geriledi.
Trump, çarşamba günü Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, "Amerika Birleşik Devletleri borçlanmaları (TAHVİLLER!) için ÇOK DAHA AZ ödemeli. Yeniden dünyanın en güçlü ülkesiyiz ve bu nedenle açık ara EN DÜŞÜK FAİZ ORANINI ödemeliyiz" ifadelerini kullandı.
Piyasalar ilk faiz indirimi için haziran ayına odaklandı
Rosner, ekibiyle birlikte Fed'in bu yıl ilki haziranda olmak üzere iki kez faiz indirimine gitmesini beklediklerini belirtti. Yatırımcılar da CME Group FedWatch aracına göre genel olarak bu takvime sadık kalınacağını öngörüyor.
İşlemciler, Fed'in mart ayındaki toplantısında faizleri sabit tutma olasılığını yüzde 90,2; nisan ayında ise yüzde 69,7 olarak görüyor. Haziran ayında bir indirim yapılma olasılığı ise yüzde 68,9 olarak fiyatlanıyor.
Bu beklentiler gerçekleşirse, Fed'in ilk faiz indirimi Powell'ın mayıs ayında sona erecek görev süresinin sonuna denk gelecek.
Trump, geçen ay Powell'ın yerine eski Fed yönetim kurulu üyesi Kevin Warsh'ı aday göstermişti. Warsh'ın Senato tarafından onaylanması, bankanın başkanın talep ettiği daha derin indirimlere gitmesine yol açabilir.
Yeni yönetimde yapay zeka destekli ekonomik büyüme beklentisi
Oxford Economics Baş Ekonomist Yardımcısı Michael Pearce, "Warsh, ekonominin yapay zeka (AI) gibi faktörlerin etkisiyle potansiyel büyüme oranında yapısal bir hızlanma dönemine girdiği düşüncesine dayanarak, daha ileriye dönük bir yaklaşıma dönmeyi tercih ediyor gibi görünüyor" dedi.
Pearce, bu fikrin politika komisyonunda şimdiden destek bulduğunu ve başkanlık için adı geçen guvernör Christopher Waller'ın da benzer görüşlere sahip olduğunu belirtti.
Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, yüksek istihdam artışının faizleri yüksek tutmak için bir neden olarak görülmesi yerine, Fed'in AI kaynaklı potansiyel bir ekonomik patlamaya daha fazla yakıt ekleme fırsatını değerlendirmesi gerektiğini savundu.
Hassett, "Şu anda yüksek büyüme ve düşük enflasyona sahibiz. Fed'in faizleri indirmesi için çok fazla alan olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.
Senatodaki tıkanıklık Warsh'ın onay sürecini riske atıyor
Powell üzerinde daha fazla baskı kurulması, Warsh'ın faiz indirimlerini gerçekleştirme fırsatını geciktirebilir.
2026 sonunda emekli olacak Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, Adalet Bakanlığı merkez bankası hakkındaki cezai soruşturmayı sonuçlandırana kadar Trump'ın tüm Fed adaylarını engelleyeceğine dair yemin etti.
Senato Bankacılık Komisyonu üyesi olan Tillis, tüm Demokratların Trump'ın adayına karşı çıkması durumunda, Warsh'ın adaylığının komisyondan geçmesini engelleyebilir.
Cuma günü yaptığı açıklamada Tillis, normal şartlarda destekleyeceği Warsh'a karşı duruşunu sürdüreceğini ifade etti.
Tillis, Hazine Bakanı Scott Bessent'in Powell soruşturmasını denetimden sorumlu Senato Bankacılık Komisyonu'na kaydırma önerisini reddederek, "Bunun bir çıkış yolu olduğunu düşünmüyorum. Bu tutumumu değiştirmez" dedi.
