İran'ın 1000 kilometreyi aşan menzile ve yapay zeka destekli navigasyon sistemine sahip Ebu Mehdi gemisavar seyir füzesini envantere alması, Fars Körfezi'nin ötesindeki Arap Denizi'nde yeni bir stratejik denge unsuru oluşturuyor.
YDH - İran'ın Ebu Mehdi gemisavar seyir füzesini konuşlandırması, Tahran'ın deniz caydırıcılık mimarisinde hesaplanmış bir yükseltme teşkil ederek, "erişimi engelleme ve alanı daraltma" (A2/AD) kapasitesini Fars Körfezi'nin çok ötesine, Arap Denizi'ne kadar genişletiyor.
Bu bölge, tarihsel olarak ABD uçak gemisi görev gruplarının nispeten stratejik derinlikte ve düşük güvenlik riskiyle faaliyet gösterdiği bir alan olarak biliniyordu.
Adını 2020 yılında ABD'nin insansız hava aracı saldırısında General Kasım Süleymani ile birlikte öldürülen Ebu Mehdi el-Mühendis'ten alan füze, hem sembolik hem de operasyonel bir niyet barındırıyor.
Defense Security Asia portalının analizine göre sistem, siyasi mesajları somut askeri kabiliyetle birleştirerek rakiplerin denizdeki risk hesaplamalarını etkilemek üzere tasarlandı.
Bin kilometrelik menzil ABD donanmasının operasyonel tampon bölgesini daraltıyor
1000 kilometreyi aşan menzili, yapay zeka destekli navigasyon sistemi ve gelişmiş radar tespitini zorlaştıran tasarım özellikleriyle Ebu Mehdi, İran'ın uzun menzilli deniz saldırı envanterinde önemli bir evrimi temsil ediyor.
Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Alireza Tengsiri, füzenin stratejik amacını "Düşmanı kıyılarımızdan uzaklaştırmak ve geri püskürtmek" sözleriyle özetledi.
İran Savunma Bakanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Aştiyani, füzenin seri üretimiyle birlikte İran topraklarının derinliklerinden ve tamamen gizlenmiş noktalardan düşman gemilerini, fırkateynlerini ve muhriplerini imha etme kapasitesine ulaştıklarını belirtti.
Aştiyani, füzenin yapay zeka ve "hayalet" (stealth) kabiliyetlerine sahip olduğunu vurgulayarak her türlü hasım deniz hedefinin vurulabileceğini kaydetti.
Yapay zeka ve çift modlu arayıcı başlıklar Aegis sistemini hedefliyor
Ebu Mehdi'nin operasyonel sahneye çıkışı, İran'ın düşük maliyetli hassas vuruş sistemlerini kullanarak milyarlarca dolarlık deniz varlıklarını tehdit etme stratejisini pekiştiriyor. Yapay zeka destekli güdüm sistemlerinin ve çift modlu arayıcı başlıkların entegrasyonu, Aegis gibi gelişmiş deniz muharebe sistemlerine karşı koyma çabasını yansıtıyor.
Teknik mimarisi itibarıyla yaklaşık 1.650 kilogram ağırlığında olan ve 410 kilogramlık delici harp başlığı taşıyan füze, büyük yüzey hedeflerine ağır hasar vermek üzere yapılandırıldı.
Saatte yaklaşık 700 kilometre hızla seyreden ve deniz yüzeyinden 50 metrenin altındaki irtifada "sea-skimming" (deniz yüzeyini yalayarak uçuş) yapabilen füze, savunma sistemlerinin tepki sürelerini kısıtlamayı amaçlıyor.
İlk kez Ağustos 2020'de tanıtılan ve 2023 yılında seri üretimine geçilen Ebu Mehdi, bugün hem DMO Deniz Kuvvetleri hem de İran İslam Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri bünyesinde operasyonel durumda bulunuyor.
Füzenin Şehit Süleymani sınıfı katamaranlar ve Ebu Mehdi el-Mühendis sınıfı korvetler gibi platformlara entegre edilmesi, uzun menzilli vuruş kabiliyetinin hareketli deniz varlıklarına dağıtılmasını sağlıyor.
İran kıyı şeridi boyunca konuşlandırılan mobil kara fırlatıcıları, platformların hızla yer değiştirmesine imkan tanıyarak sistemin hayatta kalma kabiliyetini artırıyor.
Arap Denizi'ndeki ABD operasyonları üzerinde stratejik etkiler
Arap Denizi, geleneksel olarak ABD 5. Filosu uçak gemisi görev gruplarına İran'ın kıyı bazlı sistemlerinin ötesinde bir manevra alanı sağlıyordu.
Ebu Mehdi'nin menzili bu tampon bölgeyi ortadan kaldırarak, Umman açıklarında görev yapan USS Abraham Lincoln gibi gemileri potansiyel bir etkileşim alanı içine yerleştiriyor.
Savunma analistleri, İran'ın iddialarının muharebe koşullarında test edilmesi gerektiğini belirtmekle birlikte, doyurma saldırısı taktiklerinin gelişmiş hava savunma sistemlerinin mühimmat envanterini ve bant genişliğini zorlayabileceği uyarısında bulunuyor.
