The New York Times’ın analizine göre, Washington’ın Venezuela’da gerçekleştirdiği yıldırım operasyonun aksine, İran’a yönelik olası bir askeri müdahale, bölgeyi saracak bir ateş çemberi ve ucu açık bir bölgesel savaş riski taşıyor.
YDH- New York Times’ın (NYT) saha uzmanları ve jeopolitik analistlerle yaptığı görüşmeler, Washington’ın son dönemdeki hamlelerini masaya yatırırken çarpıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkarıyor: İran’a yapılacak bir saldırı, Venezuela’daki cerrahi müdahaleden çok daha karmaşık ve ABD’yi ucu bucağı görünmeyen bir bataklığın içine çekme potansiyeline sahip.
Tahran’ın dokunulmazlığı
NYT’ye göre, Venezuela’da Maduro’nun iki saatlik bir baskınla ele geçirilmesiyle sağlanan "baş kesme" operasyonu, İran’da karşılık bulmayabilir.
╰┈➤ Sputnik: DMO yıkılmaz, matruşka gibi bir ordu
150 bin kişilik elit Devrim Muhafızları (DMO) ile korunan İslam Cumhuriyeti, tek bir lidere değil, yarım asırlık bir ideolojik kemikleşmeye dayanıyor.
╰┈➤ Jeoloji, ABD’nin hava gücünü alt etti
Ayrıca coğrafya ve jeoloji de Tahran’ın lehine: Kıyıdan sadece 10 mil içerideki Karakas’ın aksine Tahran, Fars Körfezi’nden 400 mil içeride, korunaklı bir konumda yer alıyor.
╰┈➤ Amiral Tengsiri: Hürmüz Boğazı'nın kontrolü tamamen bizde
Özetle, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’da kısa süre önce gerçekleştirdiği ve “hız ile şiddetin” birleştiği operasyonel mantık, İran’ın derinlikli savunma (defense-in-depth) stratejisi gibi çok katmanlı savunma doktrinleri karşısında ABD’yi bir çıkmaza sürüklüyor.
Savunmasız semalardan füze envanterine
NYT, Ocak ayındaki müdahale öncesinde Venezuela hava sahasının neredeyse tamamen savunmasız olduğunu, ancak İran'ın Ortadoğu’nun en geniş ve en çeşitli füze stoklarından birine sahip olduğunu hatırlattı.
╰┈➤ İran’ın yerli füze sistemleri ABD gözetimini zorlaştırıyor
╰┈➤ WSJ: İran'ın füze tehdidi Trump'ı Umman'da müzakere masasına oturttu
╰┈➤ İsrail'den itiraf: İran füze cephaneliği savunma sistemlerini aşabilir
Tahran’ın bu envanter ile tüm ABD üslerini, İsrail’i ve Körfez müttefiklerini vurma kapasitesini koruduğunu belirten NYT, İran devlet medyasının geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı’nda 93 mil menzilli deniz tabanlı yeni bir hava savunma sistemini başarıyla test ederek Washington’a doğrudan bir mesaj verdiğini kaydetti.
Bölgesel yayılım
Analiz, ''İran liderliğinin yalnızca düzenli ordusunu değil, direnişi sınırların ötesine taşıyabilecek sofistike bir vekil güçler ağını yönettiğini'' vurguluyor.
Chatham House uzmanı Sanam Vakil, Tahran’ın savunma doktrinini şu sözlerle özetliyor: "Strateji; istikrarsızlığı hızla tırmandırmak ve birden fazla cepheye ihraç ederek maliyeti ve acıyı tüm bölgeye yaymaktır."
.png)
Bu durum, müttefikler arasında da ciddi tedirginlik yaratıyor. ABD üslerine ev sahipliği yapan Suudi Arabistan ve BAE, olası bir saldırının faturasının kendilerine kesilmesinden endişeli.
Her iki ülke de hava sahasını açmayacağını ilan etse de uzmanlar, bu çekincenin onları İran misillemesinden korumaya yetmeyebileceğini savunuyor.
İsrail tarafında ise durum daha kırılgan; iki yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar nedeniyle hava savunma mühimmat stokları alarm veriyor.
Ekonomik kilit
Küresel enerji arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, Tahran’ın elindeki en güçlü ekonomik silah olarak öne çıkıyor.
İran’ın son tatbikatları, 90 millik bu kritik su yolunu kapatma niyetinin bir provası niteliğinde değerlendiriliyor.
╰┈➤ İran Deniz Kuvvetleri: Hürmüz’ün anahtarı Tahran’ın elinde
Vortexa şirketinden Claire Jungman, boğazdaki herhangi bir aksamanın enerji fiyatlarını hızla yükselteceğini vurgularken; analistler, küresel piyasalarda oluşacak bu şok dalgasının Trump’ın askeri planlarını felç edebileceğini belirtiyor.
Belirsizlik ve riskler
Karakas’taki süratli operasyonun aksine Trump yönetimi, İran’da neyi hedeflediğini henüz net bir dille açıklamış değil.
Uluslararası Kriz Grubu’ndan Ali Vaez, "İran söz konusu olduğunda düşük maliyetli, kolay ve temiz bir askeri seçenek bulunmuyor" diye uyarıyor.
╰┈➤ İran'dan Washington'a açık uyarı: 'Askerleriniz aileleriyle vedalaşsın'
Vaez’e göre, özellikle seçim yılında Amerikan can kayıpları riski, Trump’ın siyasi hesaplamalarındaki en kritik değişkeni oluşturuyor.
Sonuç olarak, Trump'ın nükleer programı durdurma ve "en iyi seçenek" olarak sunduğu rejim değişikliği arzusu, sahadaki sert gerçeklerle çarpışmaya devam ediyor.
