İran ile ABD arasındaki kritik Cenevre zirvesi öncesi senaryolar

img
İran ile ABD arasındaki kritik Cenevre zirvesi öncesi senaryolar YDH

İran ve ABD arasında Cenevre'de yapılacak üçüncü tur müzakereler öncesinde Tahran'ın sunacağı teklif paketine ilişkin ayrıntılar netleşiyor.




YDH - İran ile ABD arasında Cenevre'de yapılacak yeni tur müzakerelerin takviminin belirlenmesiyle birlikte, Tahran'ın sunacağı teklif paketinin içeriğine yönelik diplomatik çevrelerdeki beklentiler arttı.

Mevcut paket, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeyi ve pozisyonları birbirine yaklaştırmayı amaçlıyor.

Cenevre'deki ikinci tur görüşmelerin ardından tarafların talepleri ve meseleleri ele alış biçimlerinde belirgin farklılıkların devam ettiği anlaşılmıştı.

Perşembe günü yapılacak toplantı öncesinde, İran'ın anlaşma zeminini kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı paketin detayları uluslararası kamuoyunun odak noktası haline geldi.

Arakçi: Anlaşmanın unsurlarını düzenliyoruz

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, CBS kanalına verdiği demeçte, muhtemel anlaşma taslağının halen üzerinde çalışıldığını ve her iki tarafın endişeleri ile çıkarlarını gözeten unsurların metne dahil edilmeye çalışıldığını belirtti.

Arakçi, hazırlanan taslağın ülkenin üst makamları tarafından onaylanmasının ardından Steve Witkoff'a sunulacağını kaydetti. İranlı Bakan, hızlı bir anlaşmaya varılmasının "tamamen mümkün" olduğunu ifade etti.

Diplomatik kanallarda 48 saatlik mühlet ve Umman trafiği

ABD'li üst düzey bir yetkiliye dayandırılan bilgilere göre Washington, Tahran'ın teklif paketinin ayrıntılarını 48 saat içinde sunması halinde yeni tur müzakerelere hazır olduğunu bildirdi.

Bu süreçte Ali Laricani'nin ilan edilmeyen Maskat ziyareti, diplomatik temasların hızlandığına dair işaretleri güçlendirdi. Bazı analizler bu ziyaretin paketin teslimiyle ilgili olduğunu savunurken, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai konuya dair bilgisinin olmadığını söyledi.

Batı medyasında "kısıtlı zenginleştirme" senaryosu

Teklif paketinin içeriğine dair Batılı medya kuruluşlarında çeşitli iddialar yer alıyor. New York Times, İran'ın sadece tıbbi ve tedavi amaçlı, "son derece sınırlı" bir uranyum zenginleştirme programını sürdürmesine izin verecek bir önerinin masada olduğunu öne sürdü.

Söz konusu önerinin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi tarafından gündeme getirildiği belirtiliyor.

Reuters'ın haberine göre de İran, yaptırımların kaldırılması ve zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında nükleer programında belirli tavizler vermeye hazır.

İncelenen senaryolar arasında yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir kısmının yurt dışına gönderilmesi, kalan kısmının seyreltilmesi ve bölgesel bir zenginleştirme konsorsiyumuna katılım yer alıyor.

Buna karşın Bakan Arakçi son açıklamasında, "Uranyum zenginleştirmek bizim hakkımızdır ve barışçıl enerjiden yararlanma hakkına sahibiz" diyerek Tahran'ın temel kırmızı çizgisini yineledi.

Cenevre'deki müzakerelerin, bu hakkın belirli bir kalıpta ve kullanım amacına bağlı olarak korunması ekseninde şekillenmesi bekleniyor.