Fransa ve İtalya, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş güvencesi almak amacıyla İran'la ayrı ayrı ön temas kurdu;.
YDH - Financial Times'ın konuya doğrudan vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Fransa ve İtalya, kendi ticaret gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini güvence altına alacak bir anlaşma zeminini yoklamak amacıyla Tahran'la ayrı kanallar üzerinden ön temas kurdu.
İki ayrı yetkili Fransa'nın bu görüşmelerde yer aldığını doğrularken, bir diğer kaynak İtalya'nın da İran'la bu konuda temas başlatmaya çalıştığını aktardı.
Söz konusu temaslara paralel olarak, armatörler iki ülkenin savaş gemilerini tankerlerine olası eskort olarak değerlendirmeye başladı.
Filosunu göndermek isteyen yok; abluka riski eşiği düşürüyor
Öte yandan temaslardaki fiili ilerleme hâlâ belirsiz. Fransız ve İtalyan kaynaklara göre, her iki ülkenin deniz kuvvetleri de şu an için Hürmüz Boğazı'nda sefere çıkmaya hazır değil: Olası bir saldırı ve çatışmanın tırmanması riski, bu eşiğin aşılması için yeterince yüksek bir engel oluşturuyor.
FT'nin muhatap olduğu bir yetkili bu tespiti şu sözlerle formüle etti: "Koşulların uygun olması gerekiyor." Öte yandan aynı yetkililer, müzakerelerin ilerleme kaydedip kaydetmeyeceğini ve İran'ın bu konuyu tartışmaya gerçekten açık olup olmadığını bilinmediğinin de altını çizdi.
İtalya, Fransa ve Yunanistan, gemilerini daha önce AB'nin Aspides (Kalkan) deniz misyonu kapsamında Kızıldeniz'e konuşlandırmıştı. Ancak mevcut koşullar altında, bu filosun Hürmüz'e kadar uzanması gündemde değil.
Avrupa'da bütçe baskısı, Brüksel'de derin görüş ayrılığı
Avrupa hükümetleri, Boğaz'ın uzun süreli abluka altında kalması durumunda enerji fiyatlarının hem işletmeler hem de haneler için belirgin biçimde yükseleceğini öngörüyor.
Bu tablonun kıta genelinde halihazırda ağırlaşmış ekonomik sorunları derinleştireceği ve ulusal bütçeler üzerindeki baskıyı artıracağı değerlendiriliyor.
Görüşmelerin siyasi boyutu ise çok daha çetrefilli. Tahran'la temas kuran ülkeleri açıklamayı reddeden bir AB yetkilisi, diğer Avrupalı ortakların Paris ve Roma'nın girişimine doğrudan itiraz ettiğini dile getirdi.
Yetkili, "Bazıları İranlılarla konuşmamız gerektiğini düşünüyor, ancak AB ülkeleri arasında bu konuda birbirinden çok farklı görüşler var ve bu da meseleyi son derece güçleştiriyor" dedi.
Londra Körfez ülkeleriyle enerji görüşmesi yürütüyor
Birleşik Krallık ise farklı bir hat izliyor. İngiliz yetkililerine göre Londra, Hürmüz'de geçiş hakkı için doğrudan İran'la herhangi bir müzakere yürütmüyor. Bununla birlikte, Suudi Arabistan'ı ziyaret eden İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Körfez ülkeleriyle kesintisiz petrol arzının sürdürülmesi meselesini ele aldı.
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise daha önce kapsamlı bir taahhüdü kamuoyuyla paylaşmıştı: Fransız Donanması, Hürmüz Boğazı'nda ticaret gemilerinin geçişini yeniden sağlamaya yönelik "savunma misyonu" çerçevesinde sekiz savaş gemisi, bir uçak gemisi grubu ve iki helikopter gemisi konuşlandırmaya hazırlanıyor.
Ancak Macron, konteyner gemileri ile tankerlere eşlik operasyonunun ancak "çatışmanın en kritik evresi sona erdikten sonra" başlayabileceğini de vurguladı.
