ABD ve İsrail'in İran'daki haydutluk eylemi üçüncü haftasına girerken Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin fiilen durması petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdı.
YDH - ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları üçüncü haftasına girerken petrol piyasası yükselişini sürdürdü.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerinin trafiği fiilen durma noktasına gelirken Brent petrol fiyatı cuma günü üst üste ikinci kez 100 doların üzerinde kapandı.
Brent vadeli kontratları yüzde 2,67 artarak varil başına 103,14 dolardan günü tamamladı. ABD ham petrolü ise yüzde 3,11 yükselerek varil başına 98,71 dolara ulaştı.
Fiyatlardaki yükseliş, ABD ve müttefiklerinin enerji maliyetlerini sınırlamak için attığı bir dizi adıma rağmen gerçekleşti. Uluslararası Enerji Ajansı, stratejik rezervlerden 400 milyon varillik petrolün piyasaya sürülmesini kabul etti. Bu karar tarihteki en büyük rezerv salımı olarak kayda geçti.
Washington ayrıca Hindistan’a Rusya’dan yaptırım kapsamındaki petrolü satın alabilmesi için 30 günlük muafiyet tanıdı.
ABD Başkanı Donald Trump, maliyetleri düşürmek amacıyla ülke içi limanlar arasında petrol ve doğalgaz taşımacılığını ABD bayraklı gemilere zorunlu kılan Jones Act düzenlemesinin gevşetilmesini de değerlendiriyor.
Piyasa aktörleri Ortadoğu’daki gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürüyor. Trump gece saatlerinde yaptığı açıklamada savaşın kısa sürede sona ereceği yönündeki beklentileri zayıflattı.
Trump, “Eşsiz bir ateş gücüne sahibiz, mühimmatımız sınırsız ve zamanımız bol” dedi. Ardından destekçilerine İran rejimiyle ilgili gelişmeleri “izlemelerini” söyledi.
Petrol fiyatları haftayı yeniden yükselişle tamamladı. Brent petrol kontratları haftalık bazda yaklaşık yüzde 10 değer kazandı. Bu artış, geçen hafta kaydedilen yüzde 27,9’luk yükselişin ardından geldi.
Söz konusu artış, petrol fiyatlarında 2020’deki Kovid-19 pandemisinden bu yana görülen en büyük haftalık sıçrama olarak kaydedilmişti.
ABD referans petrolü WTI ise geçen hafta 1983’ten bu yana en güçlü haftalık performansını göstermişti. WTI kontratları bu hafta da yüzde 8’in üzerinde artışla kapandı.
Piyasada stagflasyon korkusu büyüyor
Barclays stratejisti Emmanuel Cau cuma sabahı yayımladığı değerlendirme notunda yatırımcıların başlangıçta kısa süreli bir çatışma senaryosunu fiyatladığını ancak endişenin hızla arttığını belirtti.
Cau, “Yatırımcılar hâlâ Trump müdahalesine güveniyor; bu nedenle küresel hisse senetleri geçmiş petrol şoklarındaki kadar sert düşmedi” dedi. Ardından şu uyarıyı ekledi:
“Ancak huzursuzluk her geçen gün artıyor. Hürmüz Boğazı ne kadar uzun süre kapalı kalırsa piyasalar o kadar stagflasyonist hale gelir. Önümüzdeki hafta faizlerde daha şahin fiyatlamalar yaşanırken merkez bankalarına dikkat etmek gerekiyor.”
Arz şoku 1970’lerin petrol ambargosuna benzetiliyor
İngiliz petrol üretim şirketi EnQuest’in CEO’su Amjad Bseisu, CNBC’nin “Squawk Box Europe” programında yaptığı değerlendirmede petrol piyasasının “benzeri görülmemiş büyüklükte bir krizle” karşı karşıya olduğunu söyledi.
Bseisu, “Her geçen gün yaşanan gecikme piyasadan 20 milyon varillik arzın silinmesi anlamına geliyor. Bunun etkisi var ve etkisi sürüyor” dedi.
Krizin önceki enerji şoklarına kıyasla daha uzun ve daha ağır olabileceğini belirten Bseisu, aşağı yönlü risklere odaklanılması gerektiğini vurguladı.
Bseisu ayrıca küresel petrol arzındaki son büyük kesintinin 1970’lerdeki Arap petrol ambargosu sırasında yaşandığını hatırlattı.
Bseisu, “Fiyatların dört katına çıktığını gördük. Şu anda fiyatlar yüzde 50 civarında yükseldi ama bunun uzun sürecek bir hareket olacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
