ABD'de federal mahkeme, Trump yönetiminin Tüketici Finansal Koruma Bürosu (CFPB) için ek finansman talep edemeyeceği yönündeki yorumunun hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
YDH - ABD'de federal mahkeme, Trump yönetiminin Tüketici Finansal Koruma Bürosu (CFPB) için ek finansman talep edemeyeceği yönündeki yaklaşımının hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
ABD Bölge Hakimi Edward Davila, cuma günü verdiği kararda kurumun geçici direktörü Russ Vought'a, CFPB'nin yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için ABD Merkez Bankası'ndan (Fed) gerekli fonların talep edilmesini sürdürme talimatı verdi.
Karar, Trump yönetiminin tüketici denetim kurumu olarak faaliyet gösteren CFPB'nin yetkilerini sınırlama çabaları açısından hukuki bir kayıp niteliği taşıyor.
2008 finans krizinin ardından ve ağırlıklı olarak Demokratların desteğiyle kurulan kurum, uzun süredir birçok muhafazakar çevre tarafından yeterli demokratik denetime tabi olmadığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
Ancak yeni kararın kısa vadede sınırlı pratik sonuç doğurabileceği değerlendiriliyor. Daha önce başka bir federal yargıç da benzer bir hüküm vermiş ve bu karar halen yürürlükte kalmıştı.
CFPB'nin finansman modeli tartışma konusu
ABD'deki birçok federal kurum bütçesini Kongre'nin tahsis ettiği ödenekler üzerinden alırken, CFPB farklı bir finansman modeline sahip. Kurum, finansmanını ABD Merkez Bankası'ndan sağlıyor ve Fed kendi gelirlerini doğrudan üreten bir yapıya sahip.
Federal yasa uyarınca Fed yönetim kurulu, "birleşik kazançlar" olarak tanımlanan gelirlerinden CFPB direktörünün operasyonlar için "makul ölçüde gerekli" gördüğü tutarı kuruma aktarmakla yükümlü.
Hukuki tartışmanın merkezinde ise "birleşik kazançlar" kavramının nasıl tanımlanacağı ve bu tanımı kimin yapabileceği sorusu bulunuyor.
Geçen kasım ayında Vought, bu kavramın Fed'in gelirlerinden faiz giderlerinin çıkarılmasıyla hesaplanması gerektiğini belirten bir yorum benimsedi.
Bu yönteme göre Fed karlı görünmediği için yönetim, kurumun yasal olarak CFPB'ye fon talep edemeyeceğini savundu.
Hakim Davila ise kararında bu yorumu reddetti. Mahkemeye göre söz konusu terim yalnızca Fed'in gelirlerini ifade ediyor. Yargıç ayrıca Vought'un böyle bir hesaplama veya tanımlama yapma yetkisine sahip olmadığını belirtti.
Davila kararında şu ifadeyi kullandı: "Direktörün Fed'in 'birleşik kazançlarını' tanımlama veya hesaplama yetkisi olmadığı dikkate alındığında, davalıların Fed'den fon talep etmeme gerekçesi tamamen ortadan kalkıyor."
Davila, eski ABD Başkanı Barack Obama tarafından göreve atanmış bir yargıç ve San Jose'de görev yapıyor. Hakim, CFPB hizmetlerinden yararlanan üç kuruluşun - Rise Economy, National Community Reinvestment Coalition ve Woodstock Institute- açtığı davaya bakıyor.
CFPB konusunda birden fazla dava sürüyor
Söz konusu dava, Trump yönetiminin CFPB'nin faaliyetlerini zayıflatma girişimlerine karşı açılan birçok hukuki başvurudan biri.
New York'ta görev yapan başka bir federal yargıç da perşembe günü, Demokratların yönettiği 20'den fazla eyaletin ileri sürdüğü benzer hukuki argümanları dinledi.
Bunun yanı sıra Ulusal Hazine Çalışanları Sendikası'nın açtığı ayrı bir davada başka bir yargıç daha benzer bir karar vermişti. Bu karar, geçen ay sonunda sözlü duruşma yapan bir temyiz mahkemesi tarafından inceleniyor.
Yeni kararın kısa vadede sınırlı etkisinin olmasının başka bir nedeni daha bulunuyor. Hükümet yetkilileri, kendi yorumlarına göre dahi Fed'in yeniden karlılığa döndüğünü ve artık CFPB'yi finanse etmesinin hukuken mümkün olduğunu belirtiyor.
Buna rağmen hakim Davila, kararında şu uyarıya yer verdi: "2026 mali yılının ikinci çeyreğinin sonu hızla yaklaşıyor ve davalılar Fed'den yeniden fon talep edeceklerine dair herhangi bir güvence sunmuş değil."
