Savaşla beraber küresel helyum arzı %33 oranında daralırken alternatifi olmayan bu ham maddenin maliyet artışı dünya çapında yarı iletken endüstrisini ve mikroçip üretimini doğrudan tehdit ediyor.
YDH- Amerika-İsrail'in İran'a dayattığı savaş, enerji piyasalarını aşarak küresel yarı iletken endüstrisini yüksek alarm durumuna geçiriyor.
Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisi olan Katar’daki Ras Laffan tesisinin faaliyetlerini durdurmasıyla birlikte, doğal gaz işleme sürecinin kritik bir yan ürünü olan küresel helyum arzının yaklaşık %33'ü devre dışı kaldı.
Bu stratejik tesisin kapanması sonucunda küresel piyasada ayda yaklaşık 5,2 milyon metreküp helyum kaybı yaşanırken, gazın buharlaşma riski nedeniyle son kullanıcıya 45 gün içinde ulaştırılma zorunluluğu, piyasada neredeyse hiç yedek kapasite bırakmıyor. Bölgedeki savaşın başlamasından bu yana helyum spot fiyatları %100’ün üzerinde bir artış gösterdi.
Katar’ın 2025 yılında gerçekleştirdiği 63 milyon metreküplük üretim hacmi, ülkeyi ABD'den sonra dünyanın ikinci büyük helyum üreticisi konumuna taşımıştı. AKAP Energy tarafından yapılan analizlere göre, tedarik kesintisinin 60 ila 90 gün daha sürmesi durumunda fiyatların %50 oranında ek bir artışla bin metreküp başına 2.000 dolar barajını aşması bekleniyor.
Yarı iletken üretimi, MR cihazları, fiber optik ve uzay araştırmaları için alternatifi bulunmayan vazgeçilmez bir ham madde olan helyumun maliyetindeki bu dramatik yükseliş, dünyadaki her bir mikroçipin üretim maliyetini doğrudan yukarı çekiyor.
Sektör temsilcileri ve çip üreticileri yaklaşık 6 aylık stok bulundursa da, helyum ithalatının %64'ünü tek başına Katar'dan karşılayan Güney Kore merkezli Samsung ve SK Hynix gibi teknoloji devleri şimdiden alternatif kaynak arayışına girmiş durumda.
Yaşanan gelişmeler, İran'ın operasyonlarının enerji piyasasının da çok ötesinde stratejik bir şok dalgası yarattığını kanıtlıyor.
