ABD yönetiminin İran petrolünün satışına yönelik kısmi muafiyet kararı, savaşın başlangıcından bu yana serbest düşüşte olan İran riyalinin ilk kez anlamlı bir yükseliş kaydetmesini sağladı.
YDH - İran'ın ulusal para birimi riyal, ABD'nin İran petrolünün satışına kısmen izin verme kararı almasının ardından önemli bir değer kazancı yaşadı.
The Wall Street Journal'ın (WSJ) aktardığı verilere göre riyalin dolar karşısındaki kuru yüzde 6,7 oranında yükselerek birim başına 1,559 milyon seviyesine ulaştı.
İran jeopolitiği üzerine danışmanlık hizmeti veren Pekzad & Co şirketinin başkanı Mustafa Pekzad, şubat ayı sonunda başlayan ABD-İsrail saldırısından bu yana riyalin ilk kez bu denli belirgin bir yükseliş sergilediğini ifade etti.
WSJ analizinde riyaldeki değer artışının, tüccarların ABD tarafından tanınan kısa süreli muafiyetin ülkeye yabancı para girişi sağlayacağı yönündeki öngörülerinden kaynaklandığı belirtildi.
Washington yönetimi, bu esnemeyi enerji maliyetlerini düşürme ve piyasa istikrarını güçlendirme çabasıyla gerekçelendirdi. Petrol satışına imkan tanıyan bu özel izin, 19 Nisan 2026 tarihine kadar yürürlükte kalacak.
Anti-rekorların ardından gelen tepki alımları
İran riyali, dünyanın en düşük değerli para birimlerinden biri olma özelliğini koruyor.
Geçtiğimiz aylarda dolar karşısında sürekli olarak yeni en düşük seviyeleri gören para birimi, ocak ayındaki protestolar sırasında binlerce puanlık değer kayıpları yaşamıştı.
İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası verilerine göre, 2025 yılının ekim ayında bir dolar 581 bin riyalden işlem görürken, ocak ayına gelindiğinde bu rakam 1 milyon 260 bin seviyesine fırlamıştı.
İran'daki karaborsa kurlarını izleyen Bonbast.com verileri ise 6 Ocak'ta kurun 1,4825 milyon riyale kadar gerilediğini göstermişti.
Riyalin değer kaybı, ocak ayındaki kitlesel protestoların fitilini ateşleyen temel unsurlar arasında yer almıştı.
Para birimi üzerindeki yaptırımlar, yüksek enflasyon ve yapısal ekonomik sorunlar baskı unsuru olmaya devam ediyor. ABD Hazine Bakanlığı, geçmiş süreçte yaptığı açıklamalarda, Washington yönetiminin toplumsal huzursuzluk yaratma hedefi doğrultusunda İran'da kasıtlı olarak "yapay bir dolar kıtlığı" oluşturduğunu kabul etmişti.
Tahran yönetimi geçtiğimiz sonbaharda riyalden sıfır atma işlemi gerçekleştirmiş olsa da, bu hamle paranın düşüşünü engellemeye yetmedi. İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Farzin, ulusal para birimindeki eşi benzeri görülmemiş zayıflama nedeniyle aralık sonunda istifa etmek zorunda kalmıştı.
Artan enflasyon ve halkın nakit paraya olan yoğun talebi karşısında yetkililer, mart sonunda ülke tarihinin en büyük banknotu olan 10 milyon riyallik kağıt parayı dolaşıma soktu.
