ABD üslerinin İran tarafından hedef alınması sürerken Suudi Arabistan’ın “tarafsızlık” söylemi tartışma konusu olurken, Körfez’de artan gerilim Riyad’ın çelişkili konumunu daha görünür hale getirdi.
YDH- The New York Times’ın yazdığına göre, Suudi Arabistan’daki bir ABD hava üssüne İran tarafından düzenlenen misilleme saldırısında 12 Amerikan askerinin yaralanmasından günler sonra, Suudi hükümeti saldırıyı hâlâ kabul etmedi.
Bu durum, ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerinin Washington’un başlattığı savaşta doğrudan hedef haline geldiği gerçeğini ortaya koydu.
ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşı 28 Şubat’ta başladığından bu yana, Suudi Arabistan’daki ABD üsleri yüzlerce İran füze ve İHA saldırısına maruz kaldı.
Bu saldırıların, çatışmayı başlatan ABD-İsrail saldırganlığına İran’ın misillemesi olduğu ve aynı üslerin İran’a yönelik saldırılarda kullanıldığı belirtildi.
“Sürdürülemez denge”: Resmi söylem ile sahadaki gerçeklik
NYT’ye göre sessizlik, Suudi Arabistan’ın içinde bulunduğu “sürdürülemez” durumu yansıtıyor: ABD’nin yakın müttefiki olarak Amerikan askerlerine ve İran’ı bombalamak için kullanılan hava üslerine ev sahipliği yaparken, kamuoyuna savaşın parçası olmadığını iddia ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın “kendileriyle birlikte savaştığını” söyledi; Riyad ise bu açıklamayı ne doğruladı ne de yalanladı.
Kuveyt Üniversitesi’nden öğretim üyesi Bedir es-Seyf, Trump’ın sözleri ile Suudi yetkililerin açıklamaları arasındaki gerilimin, Körfez hükümetlerinin birden fazla yönde baskı altında olduğunu gösterdiğini söyledi.
Es-Seyf, “Körfez ülkeleri çeşitli cephelerde mücadele ediyor: Günlük İran saldırılarına karşı savunma ve İsrail-ABD anlatısının Körfez’i savaşta kendi yanlarında göstermeye çalışması” dedi ve “Ne İran, ne İsrail ne de ABD bizi dinliyor.” diye ekledi.
Topraklar üs, söylem ‘tarafsızlık’
Resmi açıklamalar savaşa dahil olunduğunu reddetse de Körfez ülkelerinin topraklarının ABD-İsrail savaşının yürütüldüğü üsleri barındırdığı; ABD ve İsrail’in bu ülkelerin kara ve hava sahasını kullandığı belirtildi.
Suudi Arabistan’daki ABD askeri varlığı uzun süredir tartışma konusu. 1990’larda Körfez Savaşı sırasında Amerikan askerlerinin gelişi, ülkede geniş çaplı muhalefete yol açtı.
Suudi yorumcular çoğu zaman ülkede ABD üssü bulunmadığını savunsa da Prens Sultan hava Üssü gibi tesislerde önemli sayıda Amerikan askeri konuşlu bulunuyor.
Saldırı, çelişkileri görünür kıldı
ABD yetkililerine göre, son füze ve İHA saldırısında en az iki KC-135 yakıt ikmal uçağı ciddi hasar gördü ve 12 Amerikan askeri yaralandı. Saldırının son günlerde gerçekleştiği, ancak tam tarihinin net olmadığı belirtildi.
Suudi Savunma Bakanlığı son bir haftada çeşitli saldırılarla ilgili açıklamalar yayımlasa da hava üssüne yönelik saldırıya dair herhangi bir bilgi paylaşmadı.
Bakanlık cuma günü üç İHA’nın engellendiğini ve parçaların “askeri bir alana” düştüğünü, ancak yaralanma olmadığını iddia etti.
Suudi muhalifler bu tutarsızlığa dikkat çekti. Sürgündeki muhalif isim Abdullah el-Udeyh, “Ne dünyaya karşı şeffaflık var ne de vatandaşlara karşı güvenilirlik. Ulusal güvenliğimiz yabancı askerî üsler nedeniyle tehlikeye atılıyor.” ifadelerini kullandı.
Veliaht prensin pozisyonu tartışmalı
Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın hızla gelişen savaş karşısındaki tutumunun net olmadığı belirtildi.
ABD’li yetkililer tarafından bilgilendirilen kaynaklar, prensin Trump’ı İran’a karşı savaşı sürdürmeye teşvik ettiğini ve bunu Ortadoğu’yu yeniden şekillendirmek için “tarihi bir fırsat” olarak gördüğünü aktardı.
Suudi yetkililer bu iddiayı reddetse de ülkedeki ABD üslerinin varlığı bu reddin inandırıcılığını zayıflatıyor.
Trump ise Suudi inkârlarını dikkate almadı. Miami’de yaptığı bir konuşmada, “Suudi Arabistan savaştı, Katar savaştı, BAE savaştı, Bahreyn savaştı ve Kuveyt savaştı” dedi.
Suudi hükümeti, Trump’ın sözlerine ya da ABD askerlerinin yaralandığı saldırıya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
Savaşın ortaya çıkardığı temel çelişki
Yaklaşık bir aydır süren savaşın, Körfez ülkeleri açısından temel bir çelişkiyi açığa çıkardığı belirtildi: Bu ülkeler, İran’a karşı saldırılar düzenleyen ABD üslerine ev sahipliği yapıyor, hava sahalarını kullanıma açıyor, ancak aynı zamanda tarafsız olduklarını savunuyor.
Bu durumun, İran saldırılarının söz konusu ülkelerdeki ABD askerî varlığının bir sonucu olarak değerlendirilmesine yol açtığı ifade edildi.
