İran ve müttefikleri, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarından bu yana İsrail’e yönelik en geniş kapsamlı operasyonu düzenlerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın bugün savaşın gidişatına dair kritik bir ulusal sesleniş konuşması yapması bekleniyor.
YDH - İran ve müttefikleri, ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan bu yana İsrail’e yönelik en geniş kapsamlı saldırıyı gerçekleştirdi.
Bu gelişmenin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın, Beyaz Saray saatiyle sabaha karşı 04.00’te Amerikan halkına savaşın son durumu hakkında bilgi vereceği bir konuşma yapması bekleniyor.
Trump’ın bu konuşması, savaşın başlangıcından bu yana bir ilk olma özelliği taşıyor. Söz konusu hitap, ABD’nin süreçteki tutarsız duruşunun devam ettiği ve yıkım dışında herhangi bir hedefe ulaşılamadan çatışmadan "onurlu bir çıkış" yapma arayışının belirginleştiği bir atmosferde gerçekleşiyor.
Beyaz Saray Sözcüsü, Trump’ın konuşmasının İran’daki durumla ilgili "önemli bir güncelleme" sunacağını belirtmekle yetindi.
Reuters haber ajansına konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi ise Trump’ın operasyonları sona erdirmek için iki ila üç haftalık bir takvimi teyit etmesinin beklendiğini aktardı.
Piyasalar bu konuşmayı İran krizinden çıkış yolunda bir dönüm noktası olarak fiyatladı. Trump’ın son günlerdeki "savaşın sonu yakın" ve "Hürmüz Boğazı’na ihtiyaç duyan ülkeler gidip orayı kendileri açmalı" yönündeki açıklamaları bu beklentiyi güçlendirdi.
Bu gelişmelerin ardından ABD borsalarında hisse senetleri yükselirken, petrol ve gaz fiyatlarında gerileme kaydedildi.
Tel Aviv'de operasyonun durdurulması endişesi hakim
Öte yandan İsrail Yayın Kurumu (KAN), İsrailli bir kaynağa dayanarak, Tel Aviv’de Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonun "mevcut kazanımlarıyla" yetinip operasyonun sona erdiğini ilan etmesinden duyulan endişenin arttığını bildirdi.
Trump dün yaptığı açıklamada, "İran rejimi başkanı az önce ABD’den ateşkes talebinde bulundu" iddiasını öne sürmüş; Hürmüz Boğazı açık ve serbest olana kadar İran’ı vurmaya devam edeceklerini eklemişti. Trump ayrıca, İran’ın yeni rejim liderinin seleflerinden "daha az radikal ve daha zeki" olduğunu savundu.
Trump’ın bu sözlerle, Cumhurbaşkanı Mesud Pizişkiyan yeni bir isim olmadığı için, yeni Rehber Mücteba Hamenei'yi kastettiği değerlendiriliyor.
Reuters’a verdiği mülakatta iddialarını sürdüren Trump, "İran rejimini tamamen değiştirdik. İran nükleer silaha sahip olmayacak, zaten kendileri de bunu istemediklerini söylüyorlar. İran’da bazı hedeflerimiz kaldı, gerekirse onları tekrar vururuz" dedi ve bir takvim vermeksizin İran’dan hızlıca çıkacaklarını iddia etti.
Tahran: Rehber'in sağlığı yerinde ve savaş koşulları nedeniyle görünmüyor
İran, Trump’ın "ateşkes talep edildiği" yönündeki açıklamalarını yalanladı. İran Dışişleri Bakanlığı, Mücteba Hamenei'nin göreve gelmesinden bu yana ilk kez, Hamenei'nin "sağlığının tamamen yerinde olduğunu" ve kamuoyu önüne çıkmamasının "savaş koşullarından" kaynaklandığını duyurdu.
Bakanlık açıklamasında, "Dünyada artık hiç kimse ABD diplomasisine güvenemez. Amerika, taleplerini dayatmak veya güç kullanmaya zemin hazırlamak için diplomasiyi ve müzakereleri kullanıyor" ifadelerine yer verildi.
Ayrıca İran’ın, İsrail’in kışkırtmasıyla ABD’nin içine çekildiği bir savaşın tekrarlanmaması için kendisini savunacağı vurgulandı.
İran Cumhurbaşkanı Pizişkiyan ise dün Amerikan halkına yönelik yayımladığı mesajda, "Amerika bu saldırganlığa İsrail’in vekili olarak ve onun etkisi altında girdi" dedi.
Tüm baskılara rağmen zayıflamadıklarını, aksine birçok alanda güçlendiklerini belirten Pizişkiyan, İran altyapısına yönelik saldırıların doğrudan halkı hedef aldığını ve bunun ülke sınırlarını aşan sonuçları olacağı konusunda uyardı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, "Hürmüz Boğazı, ABD Başkanı'nın gülünç tiyatro gösterileriyle halkımızın düşmanlarına açılmayacaktır" açıklamasında bulundu.
Axios haber sitesi daha önce Amerikalı yetkililere dayanarak, Washington ve Tahran’ın Boğaz’ın açılması karşılığında olası bir ateşkes anlaşmasını görüştüğünü, Trump’ın da yönetim içindeki ve dışındaki isimlerle bu ihtimali değerlendirdiğini öne sürmüştü.
Bu diplomatik trafiğe rağmen kara operasyonu ihtimalleri gündemdeki yerini korudu. The Atlantic dergisi, ABD’nin İran’a yönelik iki olası kara saldırısı planından bahsetti.
Kaynaklara göre ilk saldırı Hark Adası’nı hedef alırken, ikincisi zenginleştirilmiş uranyuma el koymayı amaçlıyor. Haberde, Trump’ın bu seçeneklerden herhangi birini onaylama konusunda henüz nihai kararını vermediği belirtildi.
İsrail şehirlerine füze yağmuru
Sahada ise ABD ve İsrail’in İran’ın füze gücünün büyük ölçüde yok edildiği yönündeki tekrarlayan açıklamalarına rağmen İran, dün İsrail’e savaşın başından bu yana en geniş kapsamlı saldırısını gerçekleştirdi.
İsrail medyasında yer alan haberlere göre, patlayıcı başlıklar İsrail’in merkezindeki birçok şehre düştü. Haberlerde durum "olağanüstü bir hadise" olarak nitelendirilirken, füzelerin çoğunun salkım mühimmatı olduğu ve geniş bir alana yayıldığı kaydedildi.
Fars Haber Ajansı, askeri bir kaynağa dayanarak Tahran’ın saldırı menzilinin İsrail içindeki noktaları, Irak’ın kuzeyini ve bölgedeki ABD üslerini kapsadığını bildirdi.
Buna karşılık İsrail makamları, Tahran’ın kalbine yönelik geniş bir hava saldırısı dalgası başlattıklarını ve hava kuvvetlerinin başkentteki onlarca rejim altyapısını vurduğunu açıkladı.
