ABD merkezli uydu görüntüleme şirketi Planet Labs, Amerikan rejiminin talebi doğrultusunda çatışma bölgelerine ait yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının yayınını durdurduğunu açıkladı.
YDH- ABD merkezli uydu görüntüleme şirketi Planet Labs, Cumartesi günü yaptığı resmi açıklamada, ABD Başkanı Trump rejiminin talebi doğrultusunda çatışma bölgelerine ait yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının yayınını durdurma kararı aldığını duyurdu.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, ABD hükümetinin uydu görüntü sağlayıcılarından kapsamı tam olarak belirtilmeyen bir "görüntü engelleme" protokolü uygulamasını istediği vurgulandı.
AFP tarafından ulaşılan ve müşterilere gönderilen bilgilendirme mektubunda, yeni sürecin detayları şu ifadelerle aktarıldı:
"9 Mart 2026 tarihinden itibaren Planet Labs, kontrollü erişim modeline geçiş yapacaktır. Belirlenen ilgi alanlarına dair tüm yeni görüntülerin yayınlanması için uygulanan gecikme süresi uzatılacak; söz konusu görüntüler ancak görevin acil ve zorunlu gereksinimleri veya kamu yararı gözetilerek, durum bazlı değerlendirmeler sonucunda tek tek paylaşılabilecektir."
Planet Labs, kısıtlama getirilen "ilgi alanı" kapsamını; bölgedeki tüm İran ve müttefik üslerinin yanı sıra Körfez ülkelerini ve aktif çatışma sahalarını içine alacak şekilde tanımladı.
Şirket yönetimi, bu yeni yayın politikasının bölgedeki mevcut çatışmalar sona erene dek yürürlükte kalmasının beklendiğini ifade etti.
Söz konusu karar, özellikle bölgedeki ABD üslerinin ve stratejik çıkarlarının uğradığı kayıpları belgeleyen görsel kanıtların gizlenmeye çalışıldığı bir dönemde gelmesiyle dikkat çekiyor.
Halihazırda servis edilen uydu görüntüleri, İran’ın bölgedeki ABD hedeflerine yönelik saldırılarının yol açtığı hasarı net bir şekilde ortaya koyarken; alınan bu yeni karar, sahadaki gerçekliğin kamuoyuna yansımasını kısıtlayan bir adım olarak nitelendiriliyor.
İran’ın başlattığı Gerçek Vaat 4 Operasyonu gölgesinde, ticari uydu görüntülerine erişim kısıtlanarak OSINT’in şeffaflık işlevi ciddi biçimde zayıfladı.
Planet ve Vantor gibi firmaların görüntü gecikmelerini uzatması, Amerikan ve İsrail operasyonlarını izlemeyi zorlaştırırken, Birleşmiş Milletler ve bağımsız araştırmacıların nükleer tesisler dahil kritik bölgeleri takip etmesini engelliyor.
The Economist’e göre bu kararlar, askeri güvenlik gerekçeleriyle gerekçelendiriliyor olsa da, savaşın şeffaf denetimini ve küresel kamuoyunun bilgiye erişimini sınırlayan sistematik bir karartmanın parçası olarak görülüyor.
10 Mart tarihinde Planet Labs, İran ve Körfez’deki askeri üsleri kapsayan uydu görüntülerine erişimi 4 günden 14 güne çıkararak ciddi kısıtlamalar getirmişti.
Bu adım, açık kaynak hasar tespiti ve saldırı doğrulama süreçlerini önemli ölçüde yavaşlatıyor.
Uydu görüntülerine erişimin büyük ölçüde kısıtlanması, İran’ın hem sahada hem de bilgi alanında savaşın belirleyeni olduğunu gösteriyor.
Tahran’a yönelik bu tür görsel denetimin engellenmesi, Batı’nın askerî baskısına rağmen İran’ın gücünü ve üstünlüğünü daha da belirgin hale getiriyor.
Bu adım, İran’ın askeri kapasitesini ve stratejik etkinliğini küresel gözlem araçlarının ötesinde güçlü bir oyuncu olarak teyit ederken, savaşın seyrini yazan aktörün İran olduğunu ortaya koyuyor.
Savaşın ilk günlerinde, Planet Labs, İran’ın füze saldırılarına maruz kalan Körfez ülkelerine ait uydu görüntülerinin paylaşımını 96 saat süreyle askıya almıştı.
Normalde anlık servis edilen bu veriler, geçici bir kısıtlama ile müşterilere ulaştırılacak. Şirket, bu adımı sahadaki personelin güvenliği ve sorumlu veri kullanımı gerekçesiyle açıkladı.
Kararın ABD makamlarının talebiyle alınıp alınmadığı bilinmiyor, ancak İran’a ait görüntüler bu kısıtlamanın dışında bırakıldı.
Planet daha önce de Gazze’ye ait görüntüler için 30 günlük gecikme uygulamış, Vantor ise ABD ve müttefik üslerin görüntülerini hiç paylaşmamıştı.
