Pakistan’da planlanan İran-ABD görüşmeleri, İran’ın katılımının netleşmemesi ve taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle belirsizliğini koruyor.
YDH- Pakistan, bugün (Cuma) İran ile ABD arasında beklenen müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Bu görüşmeler, iki ülke arasındaki ateşkesin üçüncü gününde gerçekleşecek. Ancak Tahran'ın katılımı, çarşamba günü İsrail'in Lübnan'da 300'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine yol açan saldırılarının ardından hâlâ teyit edilmiş değil.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pizişkiyan, dün (Perşembe) yaptığı açıklamada, Lübnan'a yönelik savaşın başlamasından bu yana gerçekleştirilen en şiddetli bu saldırıların, ABD ile yapılması beklenen müzakereleri "anlamsız hale getireceğini" söyledi.
İran resmi ajansı ISNA'nın aktardığına göre, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai de "Savaşı sona erdirmeyi amaçlayan müzakereler yürütmenin, ABD'nin tüm cephelerde, özellikle Lübnan'da ateşkese ilişkin yükümlülüklerine saygı göstermesine bağlı olduğunu" vurguladı.
"Lübnan ve ateşkes masada olmadan müzakere olmaz"
Aynı bağlamda, İran Meclis Başkanlık Divanı üyesi Ahmed Nadiri, el-Meyadin televizyonuna yaptığı açıklamada, İran'ın "ancak Lübnan ve ateşkesin masada olması durumunda müzakerelere gireceğini" belirtti.
Nadiri, "ABD ve Siyonist rejim anlaşmayı ihlal etmeye devam ederse herhangi bir müzakere olmayacağını" açıkça ilan etti.
Nadiri, perşembe gecesi el-Meyadin'e konuşurken, ABD ve İsrail'in dünden (çarşamba) bu yana anlaşmanın üç maddesini ihlal ettiğine işaret etti ve müzakerelerin kaderinin, bu ihlallerin ne şekilde sonuçlanacağının beklenmesi nedeniyle hâlâ kesinleşmediğini söyledi.
İslamabad'da güvenlik önlemleri ve belirsizlik
"İran, ABD ve müttefikleri arasında" ateşkesin ilan edilmesinin ardından, aracı ülke Pakistan, ateşkesin "Lübnan dahil her yerde" geçerli olduğunu duyurmuştu. Ancak İsrail ve ABD daha sonra bunun tersini iddia etti.
Bu arada İslamabad, sıkı güvenlik önlemleri altında hayalet şehre dönüştü. Perşembe ve cuma günleri resmi tatil ilan edildi ve müzakere heyetlerini ağırlamak için tahsis edilen lüks otel, misafirlerden tamamen boşaltıldı.
ABD heyeti ve Trump'ın açıklamaları
Beyaz Saray'ın duyurduğuna göre, Amerikan tarafında müzakereleri Başkan Yardımcısı Jay Dee Vance, Başkan Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner birlikte yönetecek.
İki ülkenin tutumları arasındaki mesafeye rağmen Trump, perşembe günü NBC News'e verdiği bir röportajda, ateşkesin ardından İran ile bir barış anlaşmasına varılması konusunda "büyük iyimserlik" ifade etti.
İran'dan çelişkili sinyaller
İran'da ise cuma sabahı resmi televizyonun ana haber bülteni müzakerelere hiç değinmedi.
İran resmi ajansı Tesnim'in ismini açıklamadığı bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, "Bazı medya kuruluşlarının, İranlı müzakereci bir ekibin Pakistan'ın İslamabad kentine Amerikalılarla müzakere etmek için geldiğine dair aktardığı haberler kesinlikle gerçek dışıdır. ABD Lübnan'daki ateşkes yükümlülüğüne saygı göstermediği ve Siyonist rejim saldırılarına devam ettiği sürece müzakereler askıya alınacaktır."
Nükleer program ve Hürmüz Boğazı gerilimi
Habere göre, İranlı heyetin komşu Pakistan'a ulaşıp ulaşmadığı hâlâ teyit edilmemişken, bir barış anlaşmasına varılması ihtimaline dair şüpheler bulunuyor. Özellikle de tarafların kilit noktalarda “çelişkili” tutumlar sergilemesi nedeniyle.
Müzakerelerin Tahran'ın nükleer programını da kapsaması beklenirken, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami perşembe günü, ABD ve İsrail'in talep ettiği şekilde uranyum zenginleştirme programına yönelik herhangi bir kısıtlamayı reddetti.
İslami, ISNA ajansına verdiği röportajda şu ifadeleri kullandı: "Düşmanlarımızın İran'daki zenginleştirme programını sınırlandırmaya yönelik talepleri ve şartları, gömülecek hayallerden ibarettir."
Ateşkesin şartlarından birinin yeniden açılması olduğu Hürmüz Boğazı'nda ise trafik neredeyse tamamen durmuş durumda.
Trump perşembe günü İran'ı bu dosyayla bağlantılı olarak "kötü bir iş" yapmakla suçladı.
