Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, pazar günü yapılan seçimde ağır yenilgi aldı. Oyların yarısından fazlası sayıldığında rakibi Péter Magyar’ın 199 sandalyeli parlamentoda 136 koltuk kazanacağı öngörüldü.
YDH - Macaristan’da 12 Nisan’da yapılan parlamento seçimlerinde Ulusal Seçim Bürosu verilerine göre sağ liberal çizgideki Tisa Partisi belirgin üstünlük sağladı.
İlk kez ulusal seçimlere katılan parti, oyların yüzde 60’ı sayıldığında 199 sandalyeli mecliste 136 sandalye elde etti. Bu sonuç, anayasal çoğunluk için gerekli 133 sandalye eşiğinin aşılması anlamına geliyor.
Bu tablo, Tisa Partisi lideri ve Avrupa Parlamentosu üyesi Peter Magyar’ın başbakanlığa gelmesini kuvvetle muhtemel hale getiriyor.
2010’dan bu yana kesintisiz şekilde görevde bulunan Fidesz lideri ve İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun yakın dostu Viktor Orban’ın koltuğu bırakması bekleniyor.
Fidesz ile koalisyon ortağı Hristiyan Demokrat Halk Partisi toplamda 56 sandalye elde ediyor. Önceki yasama döneminde bu blok 135 sandalyeye sahipti.
Aşırı sağ çizgideki Bizim Vatanımız hareketinin de yüzde 5 seçim barajını aşarak parlamentoya girmesi bekleniyor. Hareket için 7 sandalye öngörülüyor.
Seçimlerde katılım oranı da dikkat çekti. Sandıkların kapanmasına yarım saat kala katılım yüzde 77,8 seviyesine ulaştı. 2022 seçimlerinde nihai katılım oranı yüzde 69,5 olarak kaydedilmişti.
Seçim sistemi sonuçların dağılımında belirleyici rol oynadı. Macaristan’da 106 sandalye tek üyeli seçim bölgelerinde çoğunluk sistemiyle belirleniyor.
93 sandalye ise parti listelerine göre D’Hondt yöntemiyle dağıtılıyor. Bu nedenle Fidesz’in parti listelerinde 45 sandalyeye karşılık Tisa’nın 41 sandalye elde etmesine rağmen, genel sonuç Orban lehine değişmedi.
Magyar seçim sonuçlarının ardından sosyal medya üzerinden seçmenlere teşekkür etti. Facebook’ta yaptığı paylaşımda Orban’ın kendisini telefonla arayarak tebrik ettiğini ve yenilgiyi kabul ettiğini yazdı.
Viktor Orban 62 yaşında. 1998-2002 döneminde başbakanlık yaptıktan sonra 2010’da yeniden göreve geldi. Avrupa Birliği içinde görev süresi bakımından en uzun süre görevde kalan liderler arasında yer alıyor.
İç politikada muhafazakar değerleri öne çıkaran Orban, dış politikada Brüksel’in çizgisinin ülkesinin çıkarlarıyla çeliştiğini ifade ediyordu.
Özellikle Rusya’dan enerji tedariki, Rusya’ya yaptırımlar ve Ukrayna’ya mali destek konularında AB içinde farklı tutum aldı.
45 yaşındaki Peter Magyar hukuk eğitimi aldı. Siyasi kariyerine Fidesz içinde başladı ve 2024 yılına kadar bu partide yer aldı. Dışişleri Bakanlığı yapıları ve Macaristan’ın AB nezdindeki temsilciliğinde görev aldı.
Partiden ayrılışını yolsuzluk ve yönetim kalitesine yönelik eleştirilerle açıkladı. 2020’de kurulan Tisa Partisi’ne katıldı ve kısa sürede lider konumuna geldi. 2024’te partinin Avrupa Parlamentosu’nda kazandığı yedi sandalyeden birini aldı.
İki siyasi çizgi arasındaki temel farklardan biri dış politika alanında ortaya çıkıyor. Tisa Partisi Brüksel’e daha yakın bir çizgi izliyor ve Rusya’ya yönelik olumlu yaklaşım sergilemiyor.
Buna karşılık Magyar, Avrupa yanlısı tutumunu Macar ulusal kimliğini vurgulayan söylemlerle birlikte yürütüyor ve göçün sınırlandırılmasını savunuyor.
Seçim kampanyası boyunca taraflar birbirlerini usulsüzlüklerle suçladı. Medya ve kamuoyu araştırmaları da farklı siyasi eğilimlere yakın sonuçlar yayımladı.
Seçimden birkaç gün önce ABD Başkan Yardımcısı James Vance Orban’a destek vermek üzere ülkeyi ziyaret etti.
Aynı dönemde Bloomberg, Orban ile Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto’nun Rusya yönetimiyle yaptığı telefon görüşmelerine ait dökümler yayımladı. Bu yayınların kamuoyunu Orban yönetiminin Moskova lehine hareket ettiği yönünde etkilemeyi amaçladığı değerlendirildi.
Ukrayna yönetimi de seçim sürecinde Orban’a yönelik eleştirilerini artırdı. Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy dahil olmak üzere Kiev yönetimi, Orban’ın AB’nin Ukrayna’ya destek girişimlerine karşı çıkmasından duyulan rahatsızlığı dile getirdi. Budapeşte yönetiminden sert yanıtlar geldi. Dışişleri Bakanı Szijjarto, Kiev’i iç işlerine müdahale etmekle suçladı.
