NBC News kanalı, ABD'nin Körfez bölgesindeki askeri üslerinin İran saldırıları sonucu uğradığı zararın, Washington yönetiminin kamuoyuna açıkladığından çok daha ağır olduğunu bildirdi.
YDH - Fars Körfezi bölgesindeki Amerikan askeri üsleri ve diğer askeri teçhizatın, İran saldırıları sonucunda kamuoyuna itiraf edilenden çok daha kapsamlı bir hasara uğradığı bildirildi.
NBC News'e konuşan üç ABD’li yetkili, iki Kongre danışmanı ve hasar durumuna vakıf bir başka kaynağa göre, söz konusu yıkımın onarılmasının milyarlarca dolara mal olması bekleniyor.
İran, Trump yönetiminin 28 Şubat’taki saldırısına süratle karşılık vererek Ortadoğu’daki yedi ülkede bulunan ABD askeri üslerindeki onlarca hedefi vurdu.
ABD’li yetkililerin aktardığı bilgilere ve Washington merkezli muhafazakar bir düşünce kuruluşu olan Amerikan Girişim Enstitüsü’nün (AEI) değerlendirmesine göre; bu saldırılar depolara, komuta merkezlerine, uçak hangarlarına, uydu haberleşme altyapısına, pistlere, üst düzey radar sistemlerine ve onlarca hava aracına isabet etti.
Savaşın ilk günlerinde, bir İran F-5 savaş uçağının Kuveyt’teki Camp Buehring Amerikan üssünü bombaladığı kaydedildi.
İki ABD’li yetkiliye göre, üssün hava savunma sistemlerine sahip olmasına rağmen gerçekleşen bu nadir ihlal, yıllar sonra ilk kez bir düşman sabit kanatlı uçağının bir Amerikan askeri üssünü vurması olarak kayıtlara geçti.
Saldırıya uğrayan ABD üsleri binlerce Amerikan askerine ve bazı durumlarda ailelerine ev sahipliği yapıyor olsa da, ABD ve İsrail’in İran ile savaşa girmesinden önceki günlerde ve saatlerde bu personelin büyük ölçüde tahliye edildiği belirtildi.
Pentagon, ABD askeri üslerindeki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntıları kamuoyuna veya ABD’li yetkililerin ifadesine göre Kongre üyelerine sunmadı.
Bir Pentagon yetkilisi yaptığı açıklamada, "Operasyonel güvenlik nedenleriyle muharebe hasar değerlendirmelerini tartışmıyoruz. Kuvvetlerimiz tam operasyonel durumdadır ve görevimizi aynı hazırlık ve muharebe etkinliğiyle icra etmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise hasar değerlendirmeleri hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
ABD’li yetkililer ve uzmanlara göre yönetim, geçtiğimiz ay Planet Labs dahil özel uydu şirketlerinden üslerin görüntülerini kamuoyuyla paylaşmamalarını talep etti.
Bu durum, yıkımın boyutunun değerlendirilmesini zorlaştırırken; Planet Labs’in müşterilerine yaptığı açıklama da bu kısıtlamayı doğruladı.
Planet Labs sözcüsü, yönetimin talebinin halen yürürlükte olduğunu belirtirken, Beyaz Saray sözcüsü konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.
İki Cumhuriyetçi Kongre danışmanına göre, bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri, hasarın boyutu veya onarım maliyeti tahmini hakkında bilgi vermeyi reddetmeleri nedeniyle üst düzey Pentagon yetkililerine duydukları rahatsızlığı özel görüşmelerde dile getirdi.
Danışmanlardan biri, "Kimse bir şey bilmiyor. Bu, sormadığımız için değil. Haftalardır soruyoruz ve Pentagon rekor düzeyde yüksek bir bütçe talep ederken bile spesifik bilgiler alamıyoruz" dedi.
Konuya ilişkin görüşü sorulan Beyaz Saray sözcüsü Olivia Wales, ABD'nin "Destansı Öfke Operasyonu" adını verdiği haydutluk eylemi kapsamındaki askeri hedeflerine ulaştığını belirtti.
Wales açıklamasında şunları kaydetti:
"Başkan’ın da ifade ettiği gibi, bu saldırı için son ve en uygun zamandı ve kahraman savaşçılarımız sayesinde operasyon muazzam bir başarıyla sonuçlandı. Başkan Trump, İran'ın ABD'yi veya bölgedeki varlıklarımızı ve müttefiklerimizi tehdit edecek nükleer bir silaha asla sahip olmamasını sağlamak için kararlı bir adım attı ve Amerikalılar şimdiden bunun meyvesini alarak daha güvenli bir haldedir."
Üslerdeki hasar ve onarım maliyetinin, İran gibi bir rakibe bu kadar yakın mesafede ABD üsleri bulundurmanın mantığına dair yıllardır süregelen tartışmaları yeniden alevlendirebileceği değerlendiriliyor.
Trump yönetiminde görev yapanlar da dahil olmak üzere bazı ulusal güvenlik yetkilileri, bölgedeki ABD üslerini daha doğuya, Tahran'ın erişim alanının dışına taşımak için yıllardır baskı yapıyor.
Bir yetkili ve konuya yakın bir başka kaynak, meselenin Ortadoğu'daki Amerikan varlığının küçültülmesini savunan çevreleri de cesaretlendirebileceğini belirtti.
Ortadoğu'daki ABD üslerindeki hasara vakıf olan üç yetkili, yıkımı "kapsamlı" olarak nitelendirdi. Yetkililer, ABD Donanması’nın Bahreyn’deki operasyonlarının sinir merkezi olan ana karargah binasının ciddi hasar gördüğünü bildirdi. Bahreyn’deki üssün diğer bölümlerinin de önemli derecede zarar gördüğü ancak muhtemelen onarılabilir durumda olduğu aktarıldı.
NBC News tarafından incelenen AEI’nın resmi olmayan değerlendirmesine göre, Kuveyt’teki Ali Al Salem Hava Üssü’nde çok sayıda hangar ve depo vuruldu. D
eğerlendirme ayrıca, Irak'ın kuzeyindeki Erbil'de bulunan bir askeri üsteki mühimmat depolama tesisinin hasar gördüğünü ve Katar'daki devasa el-Udeyd Hava Üssü’ndeki bir pistin imha edildiğini gösteriyor.
ABD üsleri personel ve askerlerden arındırıldığı için, üslerin çoğu esasen boş bırakıldı ve İran füze ile dronlarının saldırısına açık hale geldi.
Geçici olarak yeri değiştirilen askerlerin çoğunun, bölgedeki gerilim azaldığında üslere dönmesi bekleniyor. ABD ordusuna göre çatışmalarda 13 Amerikan askeri hayatını kaybederken, yaklaşık 400 asker yaralandı; ancak yaralıların yüzde 90'ından fazlası görevine geri döndü.
Pentagon ayrıntı vermeyi reddetmekle birlikte, Genelkurmay Başkanı Dan Caine 8 Nisan’daki brifingde, ABD ve Körfez’deki ortaklarının savaş sırasında 1700 balistik füze ve tek yönlü saldırı dronunu imha ettiğini söyledi. Dördüncü bir ABD’li yetkili ise mühimmatların yalnızca küçük bir kısmının ABD ve müttefik savunmasını aşabildiğini belirtti.
İki yetkili ve konuya yakın iki kaynağa göre Kongre, savaş maliyetini desteklemek amacıyla 100 milyar doları aşabilecek ek bir bütçe tasarısı üzerinde çalışıyor; bu bütçenin ucu açık onarım masraflarını da kapsaması öngörülüyor.
AEI'ın değerlendirmesine göre İran, yedi Körfez ülkesindeki 11 üste 100'den fazla hedefi vurdu. Bu saldırılar Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Ürdün, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan'daki ABD ve ev sahibi ülke üslerine isabet etti.
AEI kıdemli uzmanı Mackenzie Eaglen, grubun değerlendirmesine ilişkin yaptığı açıklamada, "Operasyonun bir parçası olarak, denizaşırı Amerikan askeri altyapısını yeniden inşa etmenin gelecekteki potansiyel maliyetleri arasında onarım, yeniden inşa, tamamen değiştirme ve hatta bazı bölgelerin terk edilmesi veya hizmet dışı bırakılması yer alabilir. Savaş hasarı, kurtarılamayacak durumdaki altyapı için tahmini maliyetleri de içeriyor" dedi.
Eaglen, altyapı onarımı için maliyet tahmininin 5 milyar doların üzerinde olduğunu, ancak bu miktarın İran saldırılarında imha edilen bazı radar sistemlerini, silah sistemlerini, uçakları ve diğer teçhizatı kapsamadığını belirtti.
Eski bir Pentagon yetkilisi olan Eaglen, yıllardır savunma bütçesi ve askeri hazırlık konuları üzerinde çalışıyor.
ABD’li yetkililere göre İranlılar bölgedeki en az iki hava savunma sistemine hasar verdi. İran ayrıca ABD askeri uçaklarını da imha etti.
NBC News'in haberine göre en az bir savaş uçağı, bir düzineden fazla MQ-9 Reaper dronu, iki MC-130 tankeri ve "Little Bird" olarak bilinen dört helikopter imha edildi. ABD’li yetkililer ve Pentagon brifinginde sunulan bilgilere göre, ilave helikopterler, tankerler, bir E-3 Sentry uçağı ve "Jolly Green" olarak bilinen iki helikopter daha hasar gördü.
Yetkililer, BAE’deki radar sistemlerinin ve Bahreyn’deki bir uydu haberleşme sisteminin de zarar gördüğünü, ancak bu sistemlerin maliyetini Bahreyn veya BAE’nin karşılayıp karşılamayacağının henüz netleşmediğini bildirdi.
