Hürmüz Boğazı ablukası nedeniyle varil fiyatı 179 dolara fırlayan jet yakıtı maliyetleri karşısında Lufthansa, EasyJet ve KLM gibi devler kapasite kesintisine giderken, Ryanair CEO'su O'Leary birçok Avrupa havayolu şirketinin yaz aylarında iflas edebileceği uyarısında bulundu.
YDH- Ryanair Üst Yöneticisi (CEO) Michael O’Leary, Orta Doğu’da patlak veren savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki abluka nedeniyle fırlayan jet yakıtı fiyatlarının Avrupa havacılık sektörünü iflasın eşiğine sürükleyebileceği uyarısında bulundu.
Salı günü CNBC’ye değerlendirmelerde bulunan O’Leary, yakıt maliyetlerindeki artışın yaz dönemi boyunca bu seviyelerde kalması durumunda birçok Avrupalı havayolu şirketinin finansal olarak çökeceğini ifade etti.
Yakıt fiyatlarında dramatik artış
Havacılık sektöründeki maliyet baskısına dikkat çeken O’Leary, mart ayında varil başına 80 dolar civarında seyreden Jet A-1 yakıtının halihazırda 150 dolara çıktığını belirtti.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) Jet Yakıtı Fiyat İzleme verileri de bu tabloyu destekliyor; kurumun son raporuna göre, 24 Nisan ile biten haftada ortalama jet yakıtı fiyatı varil başına 179 dolara kadar tırmandı.
28 Şubat’ta başlayan Orta Doğu savaşı sonrası küresel enerji sevkiyatının ana arteri olan Hürmüz Boğazı’nın bloke edilmesi, bu fiyat artışının temel gerekçesi olarak görülüyor.
Ryanair korunuyor ancak sektör risk altında
Michael O’Leary, Ryanair’in yakıt ihtiyacının yüzde 80’ini önceden sabitleyerek (hedging) kendisini büyük ölçüde koruma altına aldığını açıkladı.
"Avrupa’nın en iyi izole edilmiş ve en yüksek oranda yakıt sabitlemesi yapmış havayoluyuz" diyen CEO, rakiplerinin aynı durumda olmadığını ve zayıf pozisyondaki şirketlerin gerçek bir finansal yıkımla karşılaşacağını savundu.
O’Leary ayrıca, yüksek maliyetlere rağmen Ryanair’in yakıt ek ücreti uygulamayacağını veya bilet fiyatlarını artırmayacağını taahhüt etti.
Avrupa genelinde kapasite kesintileri başladı
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Avrupa’nın haftalar içinde jet yakıtı kıtlığı yaşayabileceğine dair uyarıları sahada karşılık buluyor. Birçok taşıyıcı, artan maliyetlerle başa çıkabilmek için operasyonel kısıtlamalara gidiyor:
• EasyJet: Mart ayında 25 milyon sterlinlik ek yakıt maliyetiyle karşılaştığını bildiren şirket, kapasite kesintileri ve bilet fiyatlarında artış bekliyor.
• Lufthansa: Yakıt tasarrufu sağlamak ve kârsız rotaları elemeyi hedefleyen Alman havayolu, ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal ettiğini duyurdu.
• SAS ve KLM: İskandinav havayolu SAS, nisan ayında bin uçuşu iptal ederken; Hollandalı KLM, yükselen kerosen fiyatları nedeniyle kapasitesini 80 uçuş azaltma kararı aldı.
İngiltere'de arz endişeleri ve Hürmüz krizi
Birleşik Krallık’taki yakıt tedarik endişelerinin son haftalarda bir nebze hafiflediğini belirten O’Leary, buna rağmen Hürmüz Boğazı’nın "mümkün olan en kısa sürede" yeniden açılması gerektiğini vurguladı.
Daha önce bölgenin net jet yakıtı ithalatının büyük bir kısmını karşılayan Orta Doğu’dan gelen arzın kesilmesi, Avrupa’nın ikame kaynak bulma yeteneğini de kritik bir sınavla karşı karşıya bırakıyor.
