Pentagon’un envanterini yeniden değerlendirmesi sonrası, ABD’nin yoğun mühimmat tüketimi nedeniyle müttefiklere yapılacak silah teslimatlarında gecikmeler yaşanabileceği ve Washington’un önceliği kendi stoklarına verdiği belirtildi.
YDH- Financial Times’ın haberine göre, Pentagon, İran’a karşı yürütülen savaş sırasında yoğun kullanımın ardından envanterini yeniden değerlendirdiği için bazı ABD müttefiklerinin gelişmiş silah sistemlerini teslim almasının “gecikeceği” uyarısında bulundu.
Haberde, İngiltere, Polonya, Litvanya ve Estonya gibi ülkelerin yetkililerine, kritik füze sistemlerinin teslimatlarının ertelenebileceğinin bildirildiği aktarıldı.
Görüşmelere aşina kaynaklara dayandırılan haberde, benzer gecikmelerin Asya’daki ABD ortaklarını da etkileyebileceği, özellikle Japonya ve Güney Kore’nin bu durumdan etkilenebileceği belirtildi.
Stoklar alarm veriyor
Habere göre, gecikmelerin bir kısmı, son iki ayda İran'da kullanılan yüksek miktardaki silah göz önüne alındığında, ABD'nin stok seviyeleri hakkındaki “ciddi endişelerden” kaynaklanıyor. Amerikan ordusu, eksiklikleri gidermek için Hint-Pasifik de dahil olmak üzere diğer bölgelerden silah taşımak zorunda kaldı.
Ancak İran savaşı, ABD'nin Pekin'i caydırmak veya Tayvan konusunda gelecekte yaşanabilecek herhangi bir çatışmada Çin'i yenmek için yeterli silah stokuna sahip olup olmadığına dair endişeleri de derinleştirdi.
Avrupa ve Ukrayna etkileniyor
Teslimatlardaki yavaşlamanın Avrupa ve diğer bölgelerde “endişe” yarattığı ifade edildi. Ukrayna’nın, Rusya ile savaşında “mühimmat sıkıntısı” yaşamaya devam ettiği ve bu durumdan “daha fazla” etkilenmesinin beklendiği aktarıldı.
Gecikmelerin, Himars, Nasams ve diğer füze sistemleri için mühimmatı etkileyeceği belirtildi. Ukrayna'da kullanılan Himars, Lockheed Martin tarafından üretilen yüksek hareket kabiliyetine sahip roket sistemleridir. Nasams ise Raytheon ve Norveçli Kongsberg tarafından ortaklaşa üretilen orta menzilli karadan havaya füze sistemleridir.
Pentagon’un, “operasyonel ihtiyaçlarla uyumu sağlamak amacıyla ortaklardan gelen yeni ekipman taleplerini ve mevcut silah transferi dosyalarını dikkatle değerlendirdiği” ifade edildi.
Gazetenin belirttiği üzere, gecikmeler, transatlantik ilişkilerde “gergin” bir döneme denk geliyor. Donald Trump, müttefiklerini İran'a karşı ABD saldırısına daha fazla yardım etmedikleri için eleştirdi. Birçok kişi, “gecikmelerin Avrupa'yı cezalandırmayı amaçlamadığını, aksine ABD'nin stoklarıyla ilgili endişelerini yansıttığını” söyledi.
“ABD Avrupa’yı feda edebilir”
Brookings Enstitüsü'nde görev yapan ve daha önce Başkan Joe Biden yönetiminde görev yapmış olan Tom Wright, "Pentagon'un artık Orta Doğu'da uzun bir savaşa girmesi gerekebilir ve aynı zamanda Hint-Pasifik'te caydırıcılığı güçlendirmek için de çaresiz durumda." dedi.
Wright şöyle devam etti: "Bunu yapmak için Avrupa'yı feda etmeye fazlasıyla istekli. Avrupa'nın kendi savunma sanayi üssünü ışık hızında yeniden inşa etmesi gerekiyor."
Trump ise cuma günü stoklarla ilgili endişeleri reddetti ve "Dünyanın her yerinde stoklarımız var ve gerekirse bunları alabiliriz." dedi.
Asya’da da endişe büyüyor
Güvenlik uzmanları, ABD'nin Asya'daki müttefiklerinin de gecikmelere hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Örneğin Japonya ve Güney Kore, savunmaları için Patriot füze önleyicileri de dahil olmak üzere çeşitli ABD silahlarına güveniyor.
Nasam füzeleri İran çatışmasında yaygın olarak kullanılmamış olsa da Financial Times'ın haberine göre, ABD, Tayvan için Nasam ve Patriot füze savunma sistemlerini de içeren rekor büyüklükte bir silah satış paketi hazırlıyor . Paketin Nasam bölümünün değerinin yaklaşık 6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Asya Grubu'ndan eski üst düzey Pentagon yetkilisi Christopher Johnstone, "Asya'daki müttefikler, ABD'nin mühimmat açığının kendileri üzerindeki etkisini ve bu etkinin ne kadar süreceğini muhtemelen hafife alıyorlar." dedi.
Johnstone, “Japonya, Tomahawk seyir füzeleri de dahil olmak üzere, parasını ödediği sistemlerin teslimatındaki gecikmelerden zaten büyük bir hayal kırıklığı yaşıyordu.” dedi.
Johnstone, “Bu gerçek, Japonya, Güney Kore ve diğer müttefikleri, ABD ekipmanının açıkça üstün olduğu alanlarda bile, yerli ve Amerikan olmayan seçeneklere daha fazla odaklanmaya itecektir.” diye ekledi.
Üretim artışı yıllar alacak
Habere göre, ABD savunma şirketleri, Patriot önleme füzeleri de dahil olmak üzere kritik öneme sahip silahların üretimini artırmak için yarışıyor.
Trump geçen ay, şirketlerin bu mükemmel sistemlerin üretimini "dört katına" çıkarmayı kabul ettiğini söylemişti. Ancak teslimat süreleri zaten birkaç yıl sürdüğü için stoklar “yetersiz” kalmaya devam edecek.
Hint-Pasifik komutanı Amiral Samuel Paparo, geçen ay yaptığı açıklamada, büyük savunma sanayi şirketlerinin stok açığını gidermek için gereken ölçekte üretime başlamasının “iki yıla” kadar sürebileceğini söylemişti.
Washington geçmişte de müttefiklerine silah teslimatını geciktirmişti. Biden, Ukrayna'ya teslimatı hızlandırmak için 2024 yılında Patriot ve NASAMS sistemleri için diğer ülkelere füze sevkiyatını durdurmuştu.
Gazeteye göre, ancak Avrupa müttefiklerine yapılan son uyarı, sorunun daha geniş kapsamlı olması nedeniyle “daha ciddi.”
ABD'nin NASAMS sistemini kullanan müttefikleri ve ortakları arasında Tayvan, Norveç, Finlandiya, İspanya, Hollanda, Litvanya, Endonezya, Avustralya, Macaristan, Ukrayna, Danimarka, Katar ve Umman yer alıyor.
Lockheed Martin'e göre, 14 ABD ortağı Himars sistemini kullanıyor. Bunlar arasında Tayvan, Ukrayna, Polonya, Estonya, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunuyor.
Stoklardaki baskı Ukrayna'yı şimdiden “olumsuz” etkiliyor. Üst düzey bir Ukraynalı yetkili, İran savaşı başladığından beri Kiev'e gönderilen ABD silahlarında gecikmeler yaşandığını söyledi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'ye göre, geç gelen silahlar bazen Rus füze saldırıları sırasında Patriot fırlatma rampalarının “boş” kalmasına neden oluyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı şunları söyledi: "İngiltere, silahlı kuvvetlerimizin operasyonel hazırlık için ihtiyaç duyduğu füzelere, silahlara ve mühimmata sahip olmasını sağlamak için ABD de dahil olmak üzere sanayi ve müttefiklerle sürekli olarak çalışmaktadır."
