Tigray Halk Kurtuluş Cephesi’nin savaş öncesi siyasi yapıları yeniden devreye sokarak yönetimi ele geçirmesi, Pretoria Anlaşması’nın geleceğini belirsizliğe sürüklerken, bölgede yeniden silahlı çatışma riskini artırıyor.
YDH- Etiyopya’nın kuzeyindeki Tigray bölgesinin ana siyasi aktörü olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Salı günü bölgenin siyasi yönetimini yeniden ele geçirdi. Bu adım, iç savaşı sona erdiren federal hükümetle yapılan anlaşmanın önemli bir maddesinin ihlal edilmesi anlamına gelebilecek bir gelişme olarak öne çıktı.
TPLF, yaptığı açıklamada, 2020-2022 yılları arasında yaşanan iç savaştan önce var olan yasama meclisini yeniden oluşturduğunu duyurdu. Açıklamaya göre, yeniden kurulan meclis, TPLF lideri Debretsion Gebremichael’i bölge başkanı olarak seçti.
Cephe, geçtiğimiz ay savaş öncesi siyasi yapıları yeniden yapılandırma niyetini kamuoyuna açıklamıştı. TPLF, federal hükümeti Tigray ile silahlı çatışmayı kışkırtmakla, memurların maaşları için ayrılan fonları kesmekle ve geçici yönetim başkanının görev süresini kendilerine danışmadan uzatmakla suçladı.
Bu gelişmeler, merkezi hükümet cephesinde ciddi endişelere yol açtı. Başbakan Abiy Ahmed’in danışmanlarından biri, bölgede “felaket niteliğinde bir çatışmaya” geri dönülebileceği uyarısında bulundu. Avrupa Birliği ve İngiltere de geçtiğimiz hafta gerilimin düşürülmesi çağrısı yaptı.
Yüzyılın en kanlı çatışmalarından biri
2020-2022 yılları arasında yaşanan Tigray Savaşı, analistlere göre yüzyılın en ölümcül çatışmalarından biri olarak kayda geçti. Komşu Eritre’den güçlerin de dahil olduğu savaşta, doğrudan şiddetin yanı sıra sağlık sisteminin çökmesi ve kıtlık nedeniyle yüz binlerce insan hayatını kaybetti.
Çatışmalar, TPLF ile Başbakan Abiy Ahmed arasındaki ilişkilerin bozulmasıyla başladı. Abiy Ahmed’in 2018’de başbakan olarak göreve gelmesi, TPLF’nin ülkedeki uzun süreli hakimiyetinin sona ermesiyle sonuçlandı.
Son aylarda ise Pretoria Anlaşması üzerindeki baskı giderek arttı. Ocak ayından bu yana TPLF güçleri, federal ordu ve hükümet yanlısı savaşçılar arasında silahlı çatışmalar yaşanıyor.
İki rakip yönetim ortaya çıktı
Pretoria Anlaşması, yeni seçimler yapılana kadar Tigray’ı yönetmek üzere TPLF ile Etiyopya federal hükümeti arasında diyalog yoluyla oluşturulan geçici bir yönetim kurulmasını öngörüyordu.
Ancak TPLF, geçen ay federal hükümeti anlaşmayı ihlal etmekle suçlayarak geçici yönetimi değiştireceğini açıkladı. Buna karşılık, geçici yönetim başkanı Tadesse Worede görevde kalma niyetini ortaya koydu. Bu durum, bölgede iki rakip siyasi yönetimin ortaya çıkmasına yol açtı.
Sahadaki gerilim de somut olaylara yansımaya başladı. Yerel bir sakin, Reuters’a yaptığı açıklamada, bölgesel başkent Mekelle’de geçici yönetim binalarının yakınında Pazartesi günü bir patlama meydana geldiğini belirtti. Polis raporlarına göre patlamaya bir el bombası neden oldu, ancak olayda yaralanan olmadı. Saldırının sorumluları ise henüz tespit edilemedi.
