Suudi Arabistan’ın, Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine yönelik “Özgürlük Projesi” kapsamında ABD ordusuna hava sahasını ve Prens Sultan Hava Üssü’nü kullanma izni vermediği belirtildi.
YDH- NBC News’in Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü duyurduğu “Özgürlük Projesi”, Körfez müttefiklerini şaşırttı ve Suudi Arabistan yönetiminde rahatsızlığa yol açtı.
Habere göre, Riyad yönetimi, buna karşılık olarak ABD’ye, Amerikan ordusunun bu girişimi desteklemek amacıyla Prens Sultan Hava Üssü’nü kullanmasına veya Suudi hava sahasından geçmesine izin vermeyeceğini bildirdi.
Amerikalı yetkililer ayrıca, Trump ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesinin de krizi çözmediğini belirtti. Bunun üzerine Trump’ın, Amerikan ordusunun kritik hava sahasına erişimini yeniden sağlamak amacıyla “Özgürlük Projesi”ni askıya almak zorunda kaldığı ifade edildi.
Haberde, Katar gibi diğer müttefiklerin de adımın başlamasının ardından gelişmeden haberdar olduğu ve durum karşısında şaşkınlık yaşadığı kaydedildi.
Trump’ın, “Özgürlük Projesi”nin başlamasının ardından Katar Emiri Temim bin Hamed es-Sani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ve Emir’in, gerilimin düşürülmesinin önemini vurguladığı ifade edildi.
Suudi bir kaynak, NBC News’e yaptığı açıklamada, Trump ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın “düzenli olarak temas halinde olduğunu” söyledi. Kaynak ayrıca, Suudi yetkililerin Trump, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile de temas kurduğunu belirtti.
Kaynağa, “Özgürlük Projesi” duyurusunun Suudi liderliği hazırlıksız yakalayıp yakalamadığı sorulduğunda ise “Bu varsayımdaki sorun, gelişmelerin gerçek zamanlı ve çok hızlı yaşanıyor olmasıdır.” yanıtını verdi.
Kaynak, Saudi Arabistan’ın, savaşı sona erdirmek amacıyla Pakistan tarafından yürütülen İran ile ABD arasındaki arabuluculuk çabalarını “güçlü şekilde desteklediğini” ifade etti.
Bir Beyaz Saray yetkilisi ise ABD’nin gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine “yardımcı olma girişiminin” bazı Körfez ülkesi liderlerini hazırlıksız yakaladığı yönündeki soruya verdiği yazılı yanıtta, “Bölgesel müttefiklere önceden bilgi verildi” dedi.
Bir Ortadoğulu diplomat da ABD’nin “Özgürlük Projesi” konusunda Umman ile koordinasyonu Trump açıklama yaptıktan sonra gerçekleştirdiğini söyledi. Diplomat, “ABD önce açıklama yaptı, ardından bizimle koordinasyon kurdu” ifadelerini kullanırken, “Rahatsız olmadık veya öfkelenmedik” dedi.
Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleriyle bağlantılı olarak “Özgürlük Projesi” adını verdiği uygulamanın geçici ve kısa süreli olarak askıya alındığını duyurmuştu.
Trump, bunun amacının “İran ile anlaşma yapma ve daha sonra imzalama ihtimalini test etmek” olduğunu belirtmiş, “Kuşatmayı tüm etkileriyle sürdüreceğim” ifadelerini kullanmıştı.
ABD Başkanı, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda kararının, Pakistan ve başka ülkelerin talebi ile İran’a karşı yürütülen savaşta elde edildiğini öne sürdüğü “büyük askeri başarı” sonrasında alındığını iddia etmişti.
Trump daha önce de pazar gecesi ile pazartesiye bağlayan saatlerde, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin çıkarılmasına yönelik “Özgürlük Projesi” operasyonundan söz etmiş, operasyonun pazartesi öğleden sonra başladığını belirtmişti. Bu açıklama, operasyonun başlamasından yalnızca 48 saat sonra gelmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise operasyonu “Durgunluk Projesi” olarak nitelendirerek ABD ve BAE’yi “bataklığa sürüklenmemeleri” konusunda uyardı.
