ABD, İran’ın Şahid İHA ve füze programları için tedarik ağı oluşturduğu iddiasıyla aralarında Çin ve Hong Kong merkezli şirketlerin de bulunduğu kişi ve kuruluşlara yaptırım uyguladı.
YDH- ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın Şahid tipi insansız hava araçları ile balistik füze programları için silah ve gerekli hammaddeleri temin etmeye yardımcı oldukları iddiasıyla, aralarında Çin ve Hong Kong merkezli şirketlerin de bulunduğu 10 kişi ve kuruluşa yaptırım uyguladı.
Reuters’ın aktardığına göre söz konusu adım, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapmayı planladığı görüşmeden birkaç gün önce ve İran’la yaşanan krizin çözümüne yönelik girişimlerin duraksadığı bir dönemde geldi.
“İran’ın silah üretim kapasitesi hedef alınıyor”
ABD Hazine Bakanlığı yaptığı açıklamada, ekonomik yaptırımların İran’ın askeri sanayi altyapısını ve silah üretim kapasitesini sekteye uğratmayı amaçladığını ileri sürdü.
Bakanlık ayrıca, İran’ın “yasadışı ticari faaliyetlerine” destek verdiğini öne sürdüğü yabancı kuruluşlara karşı da adım atacağını bildirdi.
Açıklamada, havayolu şirketleri dahil olmak üzere İran’a yardım eden yabancı finans kuruluşlarına ikincil yaptırımlar uygulanacağı belirtildi.
Bu kapsamda, Çin’deki bağımsız petrol rafinerileriyle bağlantılı finans kuruluşlarının da hedef alınabileceği ifade edildi.
Hürmüz Boğazı ve enerji piyasaları
Obsidian Risk Advisors şirketinden Brett Erickson, yaptırımların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini ve bölgedeki müttefikleri tehdit etme kapasitesini sınırlamayı hedeflediğini söyledi.
Küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaşın başlamasından bu yana ciddi ölçüde azaldığı, bunun da enerji fiyatlarında önemli artışlara yol açtığı belirtildi.
Erickson ayrıca, yaptırımların mevcut haliyle dar kapsamlı olduğunu ve bunun İran’a tedarik yöntemlerini değiştirmek ve alternatif tedarikçiler bulmak için daha fazla zaman tanıyabileceğini ifade etti.
Aynı değerlendirmede, İran ekonomisi açısından önemli rol oynayan Çin bankalarının henüz yaptırımların hedefi olmadığına dikkat çekildi.
Yaptırım listesinde hangi şirketler var?
Yaptırım uygulanan kuruluşlar arasında, İran’ın Çin’den silah tedarikine aracılık ettiği iddia edilen Çin merkezli Yushita Shanghai International Trade Co Ltd yer aldı.
Dubai merkezli Elite Energy FZCO’nun, tedarik faaliyetlerini desteklemek amacıyla Hong Kong’daki bir şirkete milyonlarca dolar transfer ettiği öne sürüldü.
Hong Kong merkezli HK Hesin Industry Co Ltd ile Belarus merkezli Armory Alliance LLC’nin aracı kuruluş olarak faaliyet yürüttüğü iddia edildi.
Hong Kong merkezli Mustad Ltd’nin, İran Devrim Muhafızları için silah tedarikine yardımcı olduğu öne sürülürken, İran merkezli Pishgam Electronic Safeh Co’nun İHA motorları tedarik ettiği ifade edildi.
Çin merkezli Hitex Insulation Ningbo Co Ltd’nin ise balistik füze üretiminde kullanılan malzemeleri sağladığı iddia edildi.
Çin’den Washington’a yaptırım tepkisi
Çin’in geçen hafta, İran petrolü satın alan Çinli rafinerilere yönelik Amerikan yaptırımlarına karşı çıkarak ilk kez “engelleme kuralı” uyguladığı belirtildi.
Pekin yönetiminin, şirketlere ABD yaptırımlarına uymamaları yönünde talimat verdiği kaydedildi.
Ayrıca geçen ay Çin’in, Rusya ile birlikte Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde İran’ı hedef alan ABD destekli karar tasarısını veto ettiği hatırlatıldı.
