ABD Kongresi’nde, Pentagon ile İsrail arasındaki askerî ve teknolojik iş birliğini genişletmeyi öngören 224. maddeye karşı iki partili itiraz yükseldi.
YDH- ABD Kongresi’nde, yıllık savunma bütçesine eklenen ve ABD ile İsrail arasındaki askerî ve teknolojik iş birliğini derinleştirmeyi öngören tartışmalı bir düzenlemenin engellenmesine yönelik iki partili bir girişim oluştu.
Girişim, Washington’un İsrail’e verdiği desteğe ve Gazze’ye yönelik savaşa dair artan kamuoyu tepkisiyle eş zamanlı olarak gündeme geldi.
Tartışmanın odağı: NDAA ve 224. Madde
Tartışmanın merkezinde, ABD’nin yıllık askerî harcamalarını ve savunma önceliklerini belirleyen Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) taslağındaki 224. madde yer alıyor.
Eleştirmenler, söz konusu düzenlemenin Pentagon ile İsrail ordusu arasındaki kurumsal iş birliğini önemli ölçüde genişleteceğini ve ABD’nin İsrail’e yönelik desteğinin daha fazla sorgulandığı bir dönemde bu iş birliğini derinleştireceğini belirtiyor.
İki partili itiraz büyüyor
Demokrat Temsilci Ro Khanna ile Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie, düzenlemeye karşı çıkan önde gelen isimler olarak öne çıktı.
Khanna, Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’ndeki konumunu kullanarak 224. maddenin yasa taslağından çıkarılması için bir değişiklik önergesi sunacağını açıkladı.
Massie ise maddenin komite aşamasını geçmesi halinde Meclis genel kurulunda karşı oy kullanacağını söyledi.
Massie, X hesabından yaptığı açıklamada, “Biz egemen bir ülkeyiz” ifadelerini kullanarak meselenin ABD’nin bağımsız karar alma mekanizmasıyla ilgili olduğunu vurguladı.
Khanna da Massie’nin kaygılarını paylaşarak dış politika denetimi konusunda iş birliğini sürdürdüklerini belirtti.
Khanna, Trump’ın Truth Social paylaşımlarına atıfta bulunarak “Trump, Massie/Khanna ortaklığını ne kadar hedef alırsa alsın bu ortaklık sona ermez” dedi.
Libertaryen Cumhuriyetçi Massie ile ilerici Demokrat Khanna arasındaki bu ittifak, Kongre’de nadir görülen siyasi iş birliklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
İki isim de sık sık yurtdışı askerî müdahalelere karşı çıkmaları ve ABD’nin “İsrail” politikasının daha sıkı denetlenmesini savunmalarıyla biliniyor.
ABD-İsrail askerî koordinasyon planı
Tasarıya göre, ABD Savunma Bakanı, Washington ile “İsrail” arasındaki askerî iş birliğini koordine etmekle görevli bir yürütme temsilcisi atamak zorunda olacak.
Yasa metninde bu görevlinin, “ABD ile İsrail arasındaki iş birliğinin senkronize edilmesi, ikili savunma teknolojisi araştırma, geliştirme, test, değerlendirme, entegrasyon ve sanayi iş birliğinin hızlandırılması ve genişletilmesi” süreçlerini denetleyeceği belirtiliyor.
Destek ve eleştiriler
Düzenlemeyi savunanlar, bu girişimin teknolojik iş birliğini güçlendireceğini ve ABD ordusunun İsrail’in askerî teknolojilerinden faydalanmasını sağlayacağını savunuyor.
Ancak karşı çıkanlar, bu adımın doğrudan askerî yardım ile iş birliği programları arasındaki çizgiyi bulanıklaştıracağını, İsrail’e verilen desteğin Kongre ve kamuoyu için daha az şeffaf hale geleceğini ileri sürüyor.
Eleştirmenler ayrıca bu tür bir teknolojik entegrasyonun, ABD’nin askerî planlama ve tedarik süreçlerini “İsrail’in” önceliklerine daha fazla bağlayacağı uyarısında bulunuyor.
Kamuoyu tepkisi büyüyor
Tartışma, ABD kamuoyunda İsrail’e yönelik koşulsuz desteğe karşı artan eleştirilerin gölgesinde yaşanıyor.
Bu ay yayımlanan New York Times/Siena College anketine göre, ABD seçmenlerinin yüzde 57’si İsrail’e ek askerî ve ekonomik yardım verilmesine karşı çıkıyor.
Anket ayrıca, katılımcıların yüzde 62’sinin İsrail-Filistin meselesine yönelik politikaları onaylamadığını ortaya koydu.
Kongrede gerilim
Kamuoyundaki bu değişime rağmen, şahin çizgideki bazı Kongre üyeleri İsrail’e desteği siyasi bir zorunluluk olarak görmeye devam ediyor.
Temsilci Derrick Van Orden, Massie’yi 224. maddeye karşı çıkması nedeniyle eleştirerek onu “antisemitizm” ile suçladı.
Van Orden, “Bu güvenlik anlaşması ABD’nin gelişmiş İsrail teknolojilerinden yararlanmasını sağlayacak” iddiasında bulundu.
NDAA taslağında 224. madde dışında da İsrail ile askerî iş birliğini genişletmeye yönelik çeşitli düzenlemeler yer alıyor.
Tasarıda, tünel karşıtı ve drone karşıtı kabiliyetler gibi alanlarda iş birliğini artırmaya yönelik özel bölümler bulunduğu belirtiliyor.
