İran savaşı ve Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sorunları, Japonya’da plastik üretimini sert biçimde düşürdü.
YDH- The Guardian'ın bildirdiğine göre, Ortadoğu’daki kriz nedeniyle plastik üretiminin temel hammaddesi olan naftanın tedarikinde yaşanan aksaklıklar, Japonya’da gıda sektöründen perakendeye kadar geniş bir alanda plastik ürün kıtlığına yol açtı.
Paket servis işletmeleri, süpermarketler ve fırınlar plastik poşet, tepsi ve tek kullanımlık eldiven bulmakta zorlanırken, sektör temsilcileri sorunun önümüzdeki haftalarda daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.
Japonya’da gıda sektörü, yılda kullanılan 8 milyon tondan fazla plastiğin yaklaşık üçte birini tüketiyor. The Guardian’ın aktardığına göre, plastik hammaddelerindeki fiyat artışları ve arz daralması özellikle gıda sektörünü sert şekilde etkiliyor.
Bazı işletmeler müşterilerini kendi çantalarını, kaplarını ve tabaklarını getirmeye teşvik eden uygulamalar başlatmış durumda.
Japonya’nın ham petrol ihtiyacının büyük bölümünü Ortadoğu’dan karşıladığı, naftanın da bu petrolden elde edildiği belirtildi. Nafta; plastikten matbaa mürekkebine, yapıştırıcılardan tıbbi malzemelere kadar çok geniş bir ürün yelpazesinin üretiminde kullanılıyor.
Japon Petrokimya Sanayi Birliği’nin (JPCA) verilerine göre, alışveriş ve çöp poşetlerinde kullanılan polietilen üretimi mart ayında 2025 seviyelerine kıyasla yüzde 62 düştü. Diğer plastik türlerinde de benzer üretim gerilemeleri kaydedildi.
Hükümet üzerindeki baskı artıyor
Haberde, Başbakan Sanae Takaichi hükümetinin plastik sıkıntıları nedeniyle artan baskıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.
Hükümet sorunun bir "tedarik darboğazı" olduğunu savunurken, sektör temsilcileri ve yorumcular durumun haziran ayı boyunca kötüleşeceğini öne sürüyor.
Kamuoyu yoklamalarının da Japon halkının bu krizi en önemli sorunlardan biri olarak gördüğünü ortaya koyduğu aktarıldı.
Japonya’da 2020 yılından bu yana marketlerin plastik alışveriş poşetleri için ücret talep etmesi zorunlu hale getirilmişti. Ancak ürünlerin çok katmanlı plastik ambalajlarla paketlenmesi ülkede hizmet kültürünün bir parçası olarak görülmeye devam ediyor.
Haberde, mevcut kıtlığın bu kültürü de baskı altına aldığı ifade edildi.
Tokyo’nun güneyindeki Kawasaki kentinde bulunan ColekoVer süpermarketinin yöneticisi Takeshi Takanohira, çalışanlarından meyve ve sebzeleri müşterilerin alışık olduğu küçük plastik torbalara koymamalarını istediğini söyledi.
Takanohira, “Geçen aydan beri bazı ürünlerde kullandığımız küçük plastik tepsilerin hiçbirini temin edemiyoruz. Bu yüzden onlarsız idare etmek zorunda kalıyoruz” dedi.
Müşterilerin ise soruna anlayış gösterdiğini, çünkü kıtlığın neredeyse her gece haberlerde yer aldığını belirtti.
Fırınlar ve restoranlar da etkileniyor
Kawasaki’deki Le Main Qui Pense adlı fırının duvarına asılan bir duyuruda, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle yaşanan nafta kıtlığının baget ekmekleri taze tutmak için kullanılan plastik poşetlerin tükenmesine yol açtığı bildirildi.
Fırını eşiyle birlikte işleten Shisou Tanoshiri, mayıs ortasında sınırlı miktarda ürün alabildiklerini ancak yeni sevkiyatın ne zaman geleceğinin bilinmediğini söyledi.
Tanoshiri, “Gıda işlemede kullandığımız plastik eldivenlerde de ciddi kıtlık var. Japonlar hijyen konusunda çok hassastır ve çoğu kişi gıdayla temas etmiş poşetleri yeniden kullanmak istemez” ifadelerini kullandı.
Tokyo’nun batısındaki Kofu kentinde faaliyet gösteren Hinode Delica adlı işletmenin ise müşterilerin kendi kaplarını getirmeleri halinde ücretsiz garnitür ve ek malzeme verdiği aktarıldı.
İşletme yöneticisi, plastik kap tedarikçisinin haziran ayında fiyatların yüzde 30 artacağını bildirdiğini söyledi.
Çöp toplama sistemleri de etkileniyor
Haberde, Japonya’daki belediyelerin çöp toplama sistemlerinin de krizden etkilendiği belirtildi.
Birçok bölgede evsel atıkların farklı renklerde ve belirli standartlardaki plastik torbalarda toplanmasının zorunlu olduğu hatırlatıldı. Ancak vatandaşların panik alımlarına yönelmesi nedeniyle mağazaların satışları kişi başına iki torba ile sınırlandırmaya başladığı ifade edildi.
Bazı belediyelerin ise vatandaşlara onaylı olmayan torbalarla çöp atma izni verdiği kaydedildi.
Kriz Doğu Asya’ya yayılıyor
The Guardian’ın haberine göre, sorun yalnızca Japonya ile sınırlı değil. Doğu Asya ülkelerinin büyük bölümü petrol ve nafta ihtiyacının önemli kısmını Ortadoğu’dan karşılıyor.
Güney Kore’nin başkenti Seul’de plastik çöp poşeti satışlarının mart ayında yaklaşık beş kat arttığı bildirildi. Bunun üzerine satış kısıtlamaları uygulanırken hükümet halkı sakin olmaya çağırdı.
Güney Kore Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan, mart sonunda yaptığı açıklamada, “Standart çöp poşetlerinin tedariki konusunda endişe etmeye gerek yok” ifadelerini kullandı.
İran Savaşı Japonya’da Tedarik Zincirini Sarstı ise kişi başına plastik poşet kullanımında dünyanın en yüksek oranlarından birine sahip olduğu belirtildi. Ülkede yılda yaklaşık 9 milyar plastik poşet tüketildiği aktarıldı.
Ham petrolünün yaklaşık yüzde 70’ini Orta Doğu’dan ithal eden Tayvan’da plastik ürünlerin toptan fiyatlarının bu yıl yüzde 40’a kadar yükseldiği bildirildi.
Tayvan hükümetinin de vatandaşlara panik alımlarından kaçınmaları çağrısında bulunduğu ve fırsatçılık ihtimaline karşı şirketleri denetlemeye başladığı kaydedildi.
