HTŞ lideri Colani'nin ABD'ye yapması planlanan ziyaret, Lübnan ve yabancı militanlar konusundaki görüş ayrılıkları nedeniyle ertelendi.
YDH - Suriye'deki Heyet Tahrir Şam (HTŞ) rejiminin lideri Ebu Muhammed Colani'nin (şimdiki adıyla Ahmed Şaraa) 14 Haziran 2026 tarihinde Washington'a gerçekleştirmesi beklenen ziyaret, planlanan tarihte gerçekleşmedi.
Ziyaretin ertelenmesinin arkasında, ABD'nin HTŞ ile müzakere masasına getirmeyi planladığı dosyaların ağırlığı ve özellikle Suriye'nin Lübnan'da üstlenmesi istenen role yönelik baskıların bulunduğu belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'nın Evian kentinde düzenlenen son G7 Zirvesi marjında bu konuyu kamuoyu önünde yeniden gündeme getirdi.
Trump, İsrail'e, Hizbullah ile mücadele görevini Colani'nin üstlenmesini önerdiğini açıkladı. Colani'nin mükemmel bir lider olmadığını belirten Trump, buna karşın onun safları birleştirme konusunda harika bir iş çıkardığını ve Hizbullah ile çok iyi mücadele edebilecek kapasitede olduğunu ifade etti.
Trump'ın bu açıklamaları, Colani'nin bölgesel tarafsızlığı koruma, Suriye'yi yeni bir çatışmaya sürüklemekten kaçınma, ekonomik toparlanmaya ve asayişi sağlamaya öncelik verme gerekçeleriyle bu tür bir rolü üstlenmeyi defalarca reddetmesinin ardından geldi.
Colani'nin Türkiye tarafından da desteklenen bu tutumuna rağmen ABD, HTŞ'yi kendi istediği doğrultuda yönlendirmek için elindeki bazı kozları kullanmaya devam ediyor.
El-Ahbar gazetesinin haberine göre bu çerçevede yatırım ve yeniden imar süreçleri, yabancı militanların durumu, Suriye'nin güneyi ve İsrail'in nüfuzunu artırmaya çalıştığı Süveyda bölgeleri, Washington'ın baskı araçları arasında yer alıyor.
ABD Senatosundan askeri destek için silahsızlandırma şartı
Bu süreçte ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komisyonunun yeni savunma bütçe tasarısını onaylaması, HTŞ'ye yönelik önemli bir mesaj niteliği taşıyor.
Bütçe tasarısında yer alan Suriye maddesi, HTŞ rejimine yönelik her türlü askeri desteği, ülkedeki tüm yabancı savaşçıların ve cihatçı grupların silahsızlandırılması şartına bağlıyor.
Bu adım, ABD Dışişleri Bakanlığının Suriye'yi "terörle mücadelede tam işbirliği yapmayan ülkeler" listesinden çıkarma kararının hemen ardından geldi.
Söz konusu liste dışı bırakma kararı, Suriye'deki liderlik ve politikalarda köklü bir değişim yaşandığını teyit etmeyi amaçlayan iki farklı yasama sürecine dayanıyordu ve Şam ile güvenlik, istihbarat, eğitim ve teknik destek alanlarında işbirliğini genişletmeyi hedefliyordu.
Söz konusu bütçe tasarısı henüz Kongre süreçlerini tamamlayıp resmiyet kazanmamış olsa da, Trump ile Colani arasında yabancı militanların Savunma Bakanlığı bünyesinde entegre edilmesi yönünde daha önce varılan mutabakatlardan sapma anlamına geliyor.
Tasarı ayrıca, bugün yabancı militan krizinin merkezinde yer alan birçok unsurun geçmişte birlikte savaştığı HTŞ'nin ABD terör listelerinde kalmaya devam etmesiyle de örtüşüyor.
Entegrasyon planı sahada dirençle karşılaşıyor
Colani'nin yabancı militanları orduya entegre etme planı, askeri gruplar içindeki itirazlar ve militanları ile yeni rejim arasındaki gerilimler nedeniyle beklenen sonucu vermedi.
Sayıları yaklaşık 1500 ile 3000 arasında tahmin edilen Özbek militanlar, 4 Haziran 2026 tarihinde yayımladıkları bildiride, Savunma Bakanlığı veya düzenli ordu saflarına katılmayı reddettiklerini açıkladı.
Bildiride, halihazırda bakanlık bünyesindeki 84. Tümen'e katılmış olan bazı unsurların da ayrılmayı düşündüğü belirtildi.
Özbek gruplar ayrıca geçiş yönetimini, bazı yabancı savaşçıları IŞİD bağlantısı iddiasıyla Türkiye dahil kendi ülkelerine iade etmekle suçladı.
Konuya aşina kaynakların el-Ahbar gazetesine aktardığına göre Colani, kasım 2025'teki Washington ziyaretinde yabancı unsurların mevzilerine dair bilgi ve belgeleri ABD'ye sunmuştu.
Colani, son diplomatik temaslarında ise entegrasyonu reddeden grupların kademeli olarak tasfiye edilmesini öngören alternatif bir çözüm üzerinde duruyor.
Diğer yandan Suriye diplomasisi, Kongre üyeleriyle doğrudan iletişim kanalları açmak amacıyla girişimlerini hızlandırdı.
Bu kapsamda ABD'nin özel elçisi Thomas Barrack, geçen pazar günü İstanbul'da geçiş hükümetinin Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile bir araya geldi.
Görüşmede bölgesel gelişmelerin yanı sıra yabancı savaşçılar konusunun ve bu konuda atılabilecek adımların da ele alındığı bildirildi.
Kaynaklar, Türkiye'nin de bazı yabancı lider ve unsurların sınır dışı edilmesi yönünde ağırlık koyduğunu, nitekim bunun bir örneği olarak geçmiş aylarda Ahrar eş-Şam bağlantılı bazı grupların Türkiye'ye gönderildiğini belirtiyor.
Yabancı grupların bazı liderleri yeni kurulan askeri yapıda üst düzey görevlerde yer alıp denetim altında tutulurken, büyük bir kısmı ise düzenli maaş alamadıkları askeri yapının dışında kalmaya devam ediyor. Bu durum Şam ve müttefikleri için ciddi bir güvenlik endişesi oluşturuyor.
ABD'nin son bütçe hamlesi ise yabancı savaşçıları kontrol altında tutma politikasından askeri yapıya doğrudan müdahale aşamasına geçildiğini gösteriyor.
Sahada Colani'nin politikalarını ilkelerine ihanet olarak gören ve IŞİD ile bağlantılı olduğu değerlendirilen bazı radikal unsurların varlığı dikkat çekerken, İsrail'in de bu grupların IŞİD tarafından yeniden organize edilerek bölgede bir istikrarsızlık unsuru olarak kullanılması ihtimali üzerine hesaplar yaptığı ifade ediliyor.
