İsviçre'nin Burgenstock kasabasında gerçekleştirilen görüşmelerin ardından arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan tarafından ortak bildiri yayımlandı.
YDH - İsviçre'nin Burgenstock kasabasında yürütülen güvenlik ve diplomasi görüşmelerinin ardından, arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan tarafından nihai bildiri yayımlandı.
İran müzakere heyetinin medya komitesi tarafından aktarılan bilgiye göre, görüşmeler sonucunda Lübnan'daki güvenlik dengelerinden Hürmüz Boğazı'nın yönetimine, bloke edilen varlıkların serbest bırakılmasından yaptırımların askıya alınmasına kadar pek çok kritik başlıkta uzlaşı sağlandı.
Yayımlanan bildiriye göre, İran müzakere heyetinin yürüttüğü diplomatik girişimler neticesinde Lübnan'daki kırılgan ateşkes cumartesi akşamından itibaren korunmaya devam ediyor.
Ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve sahada denetlenmesi amacıyla "Çatışma Kontrol Birimi" adıyla yeni bir izleme mekanizması kurulması kararlaştırıldı. İran'ın da resmi olarak yer alacağı bu yeni yapı, Tahran yönetiminin Lübnan'ın güvenlik denklemlerinde doğrudan ve resmi bir rol üstlenmesini sağlıyor.
Mehr ajansının haberine göre bildiride, kurulan bu yeni güvenlik mekanizmasında İsrail'in hiçbir temsil hakkı veya rolünün bulunmadığı vurgulandı.
Hürmüz Boğazı'nda İran'ın egemenliği teyit edildi
Müzakerelerin bir diğer önemli başlığı ise Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yönetimi oldu. Anlaşma kapsamında, boğazın aşamalı olarak trafiğe açılmasını güvence altına almak amacıyla özel bir doğrudan iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı.
Sahadaki uygulamalarda herhangi bir sorun yaşanması halinde taraflar bu hat üzerinden doğrudan İran ile temasa geçerek sorunları iletecek. Bu mekanizma, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının taraflarca yeniden kabul edilmesi anlamına geliyor.
Yaptırımlar ve bloke edilen varlıklar serbest bırakılıyor
Burgenstock bildirisi doğrultusunda kurulması planlanan nükleer süreç, yaptırımlar ve denetim odaklı üç çalışma grubu faaliyetlerine başlamak için ön koşullara bağlı kalacak.
Çalışma grupları, mutabakat zaptının 13. maddesinin uygulanmaya başlamasının ardından devreye girecek.
Bu madde; tüm cephelerde ve özellikle Lübnan'da ateşkesin tam olarak sağlanmasını, deniz ablukasının kaldırılmasını, İran'ın bloke edilen varlıklarının serbest bırakılmasını ve petrol, petrokimya ile yan ürünlerine yönelik yaptırımların kaldırılmasını içeriyor. İran tarafı, 13. maddedeki bu şartlar yerine getirilmeden nihai aşama müzakerelerine geçilmeyeceğini bildirdi.
Müzakereler kapsamında ayrıca, İran'ın dış ülkelerde bloke edilen varlıklarının serbest bırakılmasını ve transfer edilmesini düzenleyen uygulama mutabakatı da İran ile Katar arasında imzalandı.
İsviçre'deki görüşmeler sırasında elde edilen önemli bir diğer kazanım ise ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi'nin (OFAC) attığı adım oldu.
Mutabakat zaptının 10. maddesi uyarınca OFAC, İran'ın petrol, petrokimya ve petrol türevi ürünlerinin satışına yönelik yaptırımları 60 gün süreyle askıya alan resmi belgeleri yayımladı.
Bu kararla birlikte İran, söz konusu 60 günlük süre zarfında müşterilerine resmi kanallardan petrol satışı yapabilecek ve elde ettiği gelirleri Merkez Bankasının resmi bankacılık mekanizmaları üzerinden tahsil edebilecek.
