ABD ile İran, Lübnan'da ateşkesi denetleyecek yeni bir mekanizma kurulması ve kapsamlı anlaşma için 60 günlük yol haritası üzerinde uzlaştı.
YDH- Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda İsviçre'nin Luzern kentinde düzenlenen zirvenin ardından yayımlanan ortak bildiride, ABD ile İran arasında gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerin ilk turunun tamamlandığı ve Lübnan'da ateşkesin uygulanmasını izlemek ve sahadaki olası olayları önlemek amacıyla bir "çatışmayı önleme hücresi" kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı açıklandı.
Ortak bildiride İsrail'in adı doğrudan anılmadı. Ancak tarafların, Lübnan'daki askeri faaliyetlerin durdurulmasının denetlenmesi ve sahadaki gerilimlerin kontrol altına alınması için yeni bir mekanizma oluşturulması konusunda mutabakata vardığı belirtildi.
Ayrıca Washington ve Tahran temsilcilerinin, 60 gün içinde kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasını hedefleyen bir "yol haritası" üzerinde de uzlaştığı bildirildi. Buna göre, temasları denetleyecek bir "üst komite" kurulacak, Hürmüz Boğazı'nda olası olayların önlenmesi için doğrudan iletişim hattı açılacak ve İran petrolüne yönelik yaptırımlar 60 gün süreyle askıya alınacak.
ABD ve İran'dan “olumlu” mesajlar
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'deki ilk tur görüşmelerin "bölgedeki savaşı sona erdirecek nihai anlaşma için sağlam bir zemin oluşturduğunu" söyledi.
Vance, "Nihai anlaşma evdir. Henüz evi inşa etmedik ancak Amerikan halkı için iyi bir sonuca ulaşabilecek başarılı bir temel attık." ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de görüşmelerde "büyük ilerleme" kaydedildiğini belirtti.
Arakçi, "Pakistan ve Katar'ın yoğun arabuluculuğu Lübnan savaşının sona erdirilmesi yönünde önemli ilerleme sağladı." dedi.
İranlı bakan ayrıca, petrol ve petrokimya ihracatının yaptırımlardan muaf tutulduğunu, kuşatmanın kaldırıldığını, dondurulmuş varlıkların bir kısmının serbest bırakıldığını ve İran'ın yeniden imarı için büyük bir planın başlatıldığını ifade etti.
Görüşmelerin ilk turunun tamamlanmasının ardından İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile Abbas Arakçi'nin Umman'a gittiği bildirildi.
İran devlet televizyonuna göre, Galibaf'ın Maskat'ta Umman Sultanı Heysem bin Tarık ile görüşmesi bekleniyor. Görüşmelerde ikili ilişkilerin yanı sıra Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin İran düzenlemelerinin ele alınacağı kaydedildi.
Bu ziyaret, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun bugün başlayacak Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn turuyla aynı döneme denk geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Rubio'nun temaslarında İran ile imzalanan mutabakat zaptını, Hürmüz Boğazı'nda serbest geçişin güvence altına alınmasını ve bölgesel istikrar konularını görüşeceğini açıkladı. Rubio'nun ayrıca Bahreyn'de düzenlenecek Körfez İşbirliği Konseyi toplantısına da katılacağı belirtildi.
