İsrail muhalefeti, düzenlemenin gerçeği ortaya çıkarmayı değil, siyasi sorumluluğu perdelemeyi amaçladığını savundu.
YDH- İsrail Meclisi (Knesset), pazartesi akşamı 7 Ekim 2023'teki "Aksa Tufanı" operasyonu ve sonrasındaki gelişmeleri soruşturacak bir komisyon kurulmasını öngören yasa tasarısını ilk oturmada kabul etti.
İbranice yayımlanan basında yer alan haberlere göre tasarı, muhalefetin oylamayı tamamen boykot etmesi üzerine hükümet koalisyonuna mensup 59 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. Oylamanın, Başbakan Benyamin Netanyahu ile Haredi partileri arasında varılan uzlaşının ardından gerçekleştirildiği belirtildi.
Muhalefet partileri, tasarının amacının "gerçeği ortaya çıkarmak veya sorumluları belirlemek değil, Netanyahu ve hükümet ortaklarını hesap vermekten korumak" olduğunu savunarak düzenlemeyi "siyasi örtbas komisyonu" olarak nitelendirdi.
İbranice basında yapılan değerlendirmelerde, tasarının ilk okumadan geçmesinin 7 Ekim soruşturmasına ilişkin tartışmaları sona erdirmediği, aksine siyasi ve hukuki çekişmenin yeni bir aşamaya taşındığı ifade edildi.
Muhalefet partileri, iktidara gelmeleri halinde söz konusu yasayı iptal ederek yerine bağımsız resmi bir soruşturma komisyonu kuracaklarını duyurdu.
Muhalefetten sert tepki
Muhalefet lideri Yair Lapid, muhalefetin oylamayı boykot etme kararının gerekçesini, "Yahudi halkının Holokost'tan bu yana yaşadığı en büyük felaketin üzerini örtmeyi amaçlayan aldatmacanın parçası olmayacağız" sözleriyle açıkladı.
Lapid, "Kurulacak bir sonraki hükümetin ilk ayında, 7 Ekim katliamını soruşturacak resmi bir devlet soruşturma komisyonu oluşturacağız." dedi.
“İsrail Evimiz” Partisi lideri Avigdor Liberman da tasarıyı "örtbas komisyonu" olarak nitelendirerek, gelecek hükümetin ilk kararlarından birinin bağımsız resmi soruşturma komisyonu kurmak olacağını söyledi.
“Yeş Atid” (Gelecek Partisi) milletvekili Gadi Eisenkot ise Netanyahu'yu gerçekleri gizlemeye çalışmakla suçladı.
Eisenkot, "Gerçeği bilen ve ondan korkan kişi, onu örtbas etmek ve çarpıtmak için siyasi soruşturma komisyonu kurar." ifadelerini kullandı ve Netanyahu'ya seslenerek, "Korkuyorsun... Bu senin hakkın. Ama tüm tutanakları yayımla ve bırak halk gerçeği öğrensin." dedi.
Eski Başbakan Naftali Bennett de başarısızlıklarını soruşturmayan devletlerin aynı hataları tekrarlamaya mahkûm olduğunu belirterek, seçimlerden sonra resmi bir soruşturma komisyonu kurulması sözü verdi.
Aileler de tepkili
7 Ekim saldırısında ÖLNELER, yaralananlar ve esir alınanların 1500'den fazla yakınının oluşturduğu "Ekim Konseyi" de yasa tasarısına sert tepki gösterdi.
Konsey yayımladığı açıklamada tasarıyı "aşağılık bir yasa", önerilen yapıyı ise "siyasi örtbas komisyonu" olarak tanımladı.
Açıklamada, "İsrail'i gözleri kapalı şekilde Holokost'tan bu yana yaşadığı en büyük katliama sürükleyen hükümet meşruiyetini kaybetmiştir." denildi.
Konsey ayrıca, hiçbir yasanın hükümetin 7 Ekim'deki sorumluluğunu ortadan kaldıramayacağını, tüm sorumluların "er ya da geç resmi bir devlet soruşturma komisyonu önünde hesap vereceğini" vurguladı.
Tasarı ne öngörüyor?
İbranice basındaki analizlere göre yasa tasarısı, soruşturma dosyasını bağımsız resmi bir devlet komisyonundan alarak Knesset tarafından oluşturulacak siyasi nitelikli bir komisyona devretmeyi amaçlıyor. Bu yöntem, iktidar koalisyonuna komisyon üyelerinin belirlenmesinde daha fazla etki sağlıyor.
Tasarı, altı üyeden oluşacak komisyona 7 Ekim saldırısını, sonrasında başlayan savaşı ve saldırıya giden süreci soruşturma görevi veriyor. Komisyonun yetkilerinin resmi soruşturma komisyonlarının yetkilerine yakın olması öngörülüyor.
Üyelerin Knesset tarafından geniş uzlaşıyla seçilmesi, uzlaşma sağlanamaması halinde ise atamaların iktidar ile muhalefet arasında paylaşılması planlanıyor.
Tasarıda ayrıca, komisyonun üyelerinin yarısının katılmaması halinde bile en az üç üyeyle çalışmalarını sürdürebilmesine imkân tanıyan bir hüküm de yer alıyor.
Muhalefet, bu düzenlemenin komisyonun boykot edilmesi durumunda dahi faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacağını belirterek, bunun hükümete "siyasi koruma" sağlamayı amaçladığını savunuyor.
İbranice basındaki değerlendirmelerde, tasarının yasalaşması halinde dahi 7 Ekim saldırısındaki sorumluluk tartışmalarını sona erdirmeyeceği, konunun bir sonraki seçimlerin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam edeceği ifade edildi.
