İran ile devam eden savaş ve yükselen benzin fiyatları, ABD'de kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Partili senatörler arasında alarm zillerinin çalmasına neden oluyor.
YDH - ran ile şiddetlenen askeri çatışmalar ve bu durumun akaryakıt fiyatlarına yansıması, ABD Kongresindeki Cumhuriyetçi milletvekilleri arasında yeni bir endişe dalgasına yol açtı.
The Hill gazetesinin derlediği açıklamalara göre senatörler, seçmen tepkisinden kaçınmak amacıyla Başkan Donald Trump'tan Hürmüz Boğazı'nın bir an önce ticari seyrüsefere açılmasını sağlamasını talep ediyor.
İran ile sağlanan ateşkesin iki hafta önce çökmeye başlamasından bu yana petrol fiyatları yeniden tırmanışa geçti. ABD genelinde benzinin galon fiyatı ortalama 4 doların üzerine çıktı.
Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Hürmüz Boğazı'nın kargo trafiğine açılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Thune, sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:
"Benim için tüm bu meseledeki anahtar husus budur. Başkanın üzerinde durduğu konu boğazın açık olmasıdır. İranlılar orada blokaj kurarak uluslararası hukuku ihlal ediyor. Gündeme getirilen tüm bu ekonomik soruların yanıtı burada yatıyor."
Thune aylardır bu stratejik su yolunun açılmasının önemine dikkat çekse de son günlerde bu ihtimalin zayıfladığı belirtiliyor.
Senato Cumhuriyetçileri, savaşın kasım ayındaki seçimlerde kendileri için ciddi bir siyasi engel oluşturduğu uyarısını yapıyor.
Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, artan benzin fiyatlarının yaz sezonunda geniş kesimleri olumsuz etkileyeceğini dile getirdi.
Tillis, "Bu durumun ekonomik sonuçları olacaktır. Ekonomik sonuçlar ise her zaman siyasi sonuçlar doğurur ve biz kasım ayındaki siyasi sonuçlarla karşı karşıyayız" ifadesini kullandı.
Parti içinde bazı senatörler ise İran'a karşı daha sert tedbirler alınmasını istiyor. South Dakota Senatörü Mike Rounds, konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Yüksek enerji maliyetlerinden bahsedilen her an endişelenmeniz gerekir; ancak Amerikalıların hayatını kaybettiği bir tabloda durum farklılaşır. İranlılar halkımıza saldırdığında bu işi bitirme zamanı gelmiştir. Başkanın diplomatik bir çözüm bulmak için çok çabaladığını düşünüyorum. İranlıların aynı amacı taşımadığı açık. Liderlik ekibimizden silahlı kuvvetlerimizin bu durumu nihai olarak çözmesi için neye ihtiyaç duyduğunu öğrenmemiz gerekiyor."
Senato Silahlı Hizmetler ve Tahsisat komisyonlarının üyesi olan Rounds, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth'in salı günü Senatoda yapacağı sunumda kendisine ayrıntılı sorular yönelteceğini açıkladı. Rounds, planın netleşmesi gerektiğini ifade etti.
Bakan Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Pentagon için talep edilen 67,1 milyar dolarlık acil fon talebi kapsamında Senatörlerin karşısına çıkacak. Öte yandan bazı Cumhuriyetçi senatörler, küresel ekonomi üzerindeki baskıya rağmen Hürmüz Boğazı'nı açmak için İran'a ABD kara birliklerinin gönderilmesine karşı çıkıyor.
Başkan Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "İran bir Amerikan askerini öldürdüğü her seferinde bunun bedelini katlarca ödeyecektir" ifadelerini kullandı. Bu açıklama finans piyasalarında dalgalanmaya yol açtı.
Kansas Senatörü Roger Marshall, savaşa karşı olduğunu belirterek, "Savaşın aptallığını yaşıyoruz ancak İran'ın nükleer silaha ulaşmasını engelleme hedefimizin buna değer olduğuna inanıyorum. Hedeflerim net: İran'a nükleer silah yok, karaya asker çıkarmak yok ve bu sonsuz bir savaşa dönüşemez" dedi.
Senatörler, Trump'ın ekonomi yönetimindeki düşük onay oranlarını yaklaşan ara seçimler öncesinde en büyük risk olarak değerlendiriyor.
Washington Post-Ipsos tarafından gerçekleştirilen anket verilerine göre, Trump'ın bağımsız seçmenler arasındaki onay oranı yüzde 26 seviyesinde kalırken, halkın sadece yüzde 33'ü ekonomi yönetimini, yüzde 29'u ise İran politikasını onaylıyor.
Iowa Senatörü Chuck Grassley, yakıt fiyatlarının tüm yıl boyunca temel bir erişilebilirlik sorunu yarattığını belirtirken, Kentucky Senatörü Rand Paul ateşkesin çökmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Paul, "Müzakerelerin başarılı olmasını istiyoruz ancak şu anda işler iyi gitmiyor. Hürmüz Boğazı'nın askerileşmesiyle durum savaş öncesinden daha kötü görünüyor" dedi.
Cumhuriyetçi stratejist Vin Weber, nisan ayında ilan edilen ateşkesin savaşı belirsiz bir askıda kalma durumuna sürüklediğini ve kasım seçimlerine az bir süre kala çözüm şansının azaldığını ifade etti.
Weber, parti içinde seçim öncesinde bir çıkış yolu bulunmasına yönelik ciddi kaygılar olduğunu aktardı.
Öte yandan Trump, Senatoda bu hafta görüşülmesi beklenen partiler üstü Rusya yaptırım tasarısına İran'ın da dahil edilmesi için Kongreye çağrıda bulundu. Senato Çoğunluk Lideri Thune, Rusya yaptırımlarının İran'ı kapsayacak şekilde genişletilmesini destekleyeceğini açıkladı.
